Το δίκτυο των αυτοκινητόδρομων στην Ελλάδα μπορεί πλέον να θεωρείται εκτεταμένο χάρη στους νέους δρόμους που έχουν κατασκευαστεί τα τελευταία χρόνια. Η πιο πρόσφατη πρεμιέρα είναι στο βόρειο τμήμα του Αυτοκινητόδρομου Ε65 που αλλάζει τα δεδομένα στις μετακινήσεις για την Δυτική Ελλάδα και όχι μόνο.

Ωστόσο υπάρχουν και άλλοι παλαιότεροι αλλά μεγαλύτεροι που συνθέτουν μια πλήρη εικόνα ενός οδικού δικτύου που έχει κάνει μεγάλα βήματα σε ευκολία και κυρίως οδική ασφάλεια.
Κάποιοι ξεχωρίζουν για το μήκος τους, άλλοι για το δύσκολο ανάγλυφο που διασχίζουν και άλλοι για τον αριθμό των σηράγγων και των γεφυρών που χρειάστηκε να κατασκευαστούν.
Ποιοι είναι όμως οι μεγαλύτεροι; Ακολουθεί η κατάταξη των βασικών αυτοκινητοδρόμων της χώρας, με βάση το μήκος των τμημάτων που βρίσκονται σε λειτουργία.
1. Εγνατία Οδός – Α2 | περίπου 658 χλμ.
Από: Ηγουμενίτσα
Έως: Κήπους Έβρου, στα ελληνοτουρκικά σύνορα
Μήκος: περίπου 658 χλμ.
Η Εγνατία Οδός είναι με διαφορά ο μεγαλύτερος αυτοκινητόδρομος της Ελλάδας. Ξεκινά από το λιμάνι της Ηγουμενίτσας και διασχίζει ολόκληρη τη βόρεια Ελλάδα, περνώντας από Ιωάννινα, Μέτσοβο, Γρεβενά, Κοζάνη, Βέροια, Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Ξάνθη, Κομοτηνή και Αλεξανδρούπολη, πριν καταλήξει στους Κήπους του Έβρου.
Ο αριθμός των τεχνικών έργων που χρειάστηκαν για την κατασκευή της είναι εντυπωσιακός. Η Εγνατία διαθέτει 177 μεγάλες γέφυρες μήκους άνω των 50 μέτρων, συνολικού μήκους περίπου 40 χλμ., αλλά και 73 σήραγγες, συνολικού μήκους περίπου 50 χλμ. ως οδικού άξονα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι περίπου το 7% του μήκους της οδού βρίσκεται μέσα σε σήραγγες. Η μεγαλύτερη είναι η δίδυμη σήραγγα Δρίσκου, με μήκος περίπου 4,6 χλμ. ανά κλάδο.
2. Αυτοκινητόδρομος Αθηνών–Θεσσαλονίκης–Ευζώνων Α1 | περίπου 557 χλμ.
Από: Αθήνα
Έως: Εύζωνοι, στα σύνορα με τη Βόρεια Μακεδονία
Μήκος: περίπου 557 χλμ.
Ο Α1 αποτελεί τον βασικό οδικό άξονα της Ελλάδας στον άξονα βορρά–νότου. Συνδέει την Αθήνα με τη Θεσσαλονίκη και από εκεί συνεχίζει μέχρι τον συνοριακό σταθμό των Ευζώνων. Στη διαδρομή του περνά από τη Λαμία, τη Λάρισα, την Κατερίνη και τη Θεσσαλονίκη, εξυπηρετώντας ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού και της οικονομικής δραστηριότητας της χώρας.

Ο σημερινός Α1 είναι στην πραγματικότητα αποτέλεσμα πολλών διαφορετικών έργων που πραγματοποιήθηκαν σε βάθος δεκαετιών. Ιδιαίτερα εντυπωσιακό είναι το τμήμα στην περιοχή των Τεμπών, όπου ο αυτοκινητόδρομος περνά μέσα από μεγάλες δίδυμες σήραγγες.
Με μήκος περίπου 557 χλμ., ο Α1 είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος αυτοκινητόδρομος της Ελλάδας.
3. Ολυμπία Οδός – Α8 | 277 χλμ.
Από: Ελευσίνα
Έως: Πύργος
Μήκος: 277 χλμ.
Η Ολυμπία Οδός έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς με την ολοκλήρωση του τμήματος Πάτρα–Πύργος ο αυτοκινητόδρομος απέκτησε συνολικό μήκος 277 χλμ. Η διαδρομή αποτελείται από τέσσερα βασικά τμήματα: Ελευσίνα–Κόρινθος 64 χλμ., Κόρινθος–Πάτρα 120 χλμ., Περιμετρική Πατρών 18 χλμ. και Πάτρα–Πύργος 75 χλμ.
Πρόκειται για έναν από τους πιο απαιτητικούς τεχνικά αυτοκινητόδρομους της χώρας. Συνολικά περιλαμβάνει 95 γέφυρες και 29 σήραγγες, ενώ το συνολικό μήκος των σηράγγων φτάνει τα 25,6 χλμ.

Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της Ολυμπίας Οδού είναι ότι μεγάλο τμήμα της κινείται δίπλα στις ακτές της βόρειας Πελοποννήσου, με αποτέλεσμα η κατασκευή της να απαιτεί πλήθος τεχνικών παρεμβάσεων σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο γεωγραφικό περιβάλλον.
4. Μορέας – Α7 | 205 χλμ.
Από: Κόρινθος
Έως: Καλαμάτα
Κλάδος: Λεύκτρο–Σπάρτη
Μήκος: 205 χλμ.
Ο αυτοκινητόδρομος Α7, γνωστός ως Μορέας, αποτελεί τον βασικό οδικό άξονα της Πελοποννήσου. Ξεκινά από την περιοχή της Κορίνθου και μέσω Τρίπολης και Μεγαλόπολης καταλήγει στην Καλαμάτα, ενώ περιλαμβάνει και τον κλάδο Λεύκτρο–Σπάρτη. Το συνολικό μήκος του σύγχρονου αυτοκινητοδρόμου φτάνει τα 205 χλμ.

Η διαδρομή είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα από τεχνικής άποψης, καθώς διασχίζει τον ορεινό όγκο της Πελοποννήσου. Διαθέτει πέντε δίδυμες σήραγγες, ενώ στο έργο περιλαμβάνονται και σημαντικές γέφυρες.
Ο Μορέας άλλαξε ουσιαστικά τις οδικές συνδέσεις της Πελοποννήσου, μειώνοντας σημαντικά τον χρόνο ταξιδιού από την Αθήνα προς την Αρκαδία και τη Μεσσηνία.
5. Ιόνια Οδός – Α5 | 196 χλμ.
Από: Αντίρριο
Έως: Ιωάννινα
Μήκος: 196 χλμ.
Η Ιόνια Οδός είναι ο μεγάλος αυτοκινητόδρομος της δυτικής Ελλάδας. Ξεκινά από το Αντίρριο, συνδέεται μέσω της γέφυρας Ρίου–Αντιρρίου με την Πελοπόννησο και συνεχίζει προς Μεσολόγγι, Αγρίνιο, Αμφιλοχία, Άρτα και Ιωάννινα.
Το κύριο τμήμα του αυτοκινητοδρόμου έχει μήκος 196 χλμ. και καταλήγει στον κόμβο με την Εγνατία Οδό. Η Ιόνια Οδός διαθέτει 24 γέφυρες και τέσσερις δίδυμες σήραγγες, συνολικού μήκους περίπου 11,2 χλμ.

Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της είναι ότι διασχίζει περιοχές με έντονο ανάγλυφο, ενώ παράλληλα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους δρόμους για τη σύνδεση της Ηπείρου με την υπόλοιπη Ελλάδα.
6. Αυτοκινητόδρομος Κεντρικής Ελλάδας – Ε65 | 182,1 χλμ.
Από: Λαμία
Έως: Α/Κ Εγνατίας Οδού, κοντά στα Γρεβενά
Μήκος: 182,1 χλμ.
Ο Ε65 είναι ο νεότερος από τους μεγάλους αυτοκινητοδρόμους της Ελλάδας και έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή δημιουργεί έναν κάθετο άξονα που συνδέει την ΠΑΘΕ με την Εγνατία Οδό.
Με την ολοκλήρωση του βόρειου τμήματος, ο αυτοκινητόδρομος έχει πλέον συνολικό μήκος 182,1 χλμ., από τη σύνδεσή του με τον Α1 στην περιοχή της Λαμίας έως τον κόμβο με την Εγνατία κοντά στα Γρεβενά.

Ο Ε65 διαθέτει 14 ανισόπεδους κόμβους, πέντε δίδυμες σήραγγες και 31 μεγάλες γέφυρες μήκους άνω των 50 μέτρων. Μία από τις σημαντικότερες κατασκευές του είναι η σήραγγα Τ2 στην Όθρυ, μήκους περίπου 3 χλμ.
7. Αττική Οδός – Α6 | περίπου 70 χλμ.
Από: Ελευσίνα
Έως: περιοχή Ραφήνας/Αεροδρομίου και συνδεόμενες αρτηρίες
Μήκος: περίπου 70 χλμ., ανάλογα με το τμήμα και τους συνδετήριους κλάδους που υπολογίζονται

Η Αττική Οδός δεν μπορεί να συγκριθεί σε μήκος με την Εγνατία ή τον Α1, έχει όμως ξεχωριστή σημασία επειδή αποτελεί τον βασικό κλειστό οδικό δακτύλιο της Αττικής.
Ο αυτοκινητόδρομος λειτουργεί ως παράκαμψη του αστικού ιστού της Αθήνας και συνδέει την Ελευσίνα με την ανατολική Αττική, το αεροδρόμιο "Ελευθέριος Βενιζέλος" και τις βασικές εθνικές οδικές αρτηρίες.

Παρά το μικρότερο μήκος του, είναι ένας από τους δρόμους με τη μεγαλύτερη κυκλοφοριακή σημασία στην Ελλάδα, καθώς εξυπηρετεί καθημερινά πολύ μεγάλο αριθμό μετακινήσεων.


