Νέα αμερικανική μελέτη αμφισβητεί την άποψη ότι είναι περιβαλλοντικά, πιο σωστό να κρατάμε ένα αυτοκίνητο με κινητήρα εσωτερικής καύσης μέχρι το τέλος της ζωής του. Σε ποσοστό 92% των σεναρίων που εξετάστηκαν, η άμεση μετάβαση σε ηλεκτρικό αυτοκίνητο είχε μικρότερο συνολικό αποτύπωμα άνθρακα.
Η άποψη ότι η πιο φιλική προς το περιβάλλον επιλογή είναι να κρατάμε όσο το δυνατόν περισσότερο ένα αυτοκίνητο με κινητήρα εσωτερικής καύσης (ICE), αντί να το αντικαθιστούμε πρόωρα με ένα ηλεκτρικό, φαίνεται πως δεν ισχύει πάντα.
Διαβάστε Επίσης
Σε αυτό το συμπέρασμα καταλήγει νέα μελέτη ερευνητών του University of California Santa Cruz (UCSC), η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science και εξετάζει το ζήτημα της πρόωρης μετάβασης στην ηλεκτροκίνηση από την πλευρά των συνολικών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα.
Οι ερευνητές ανέλυσαν περισσότερα από 400 διαφορετικά σενάρια, λαμβάνοντας υπόψη παραμέτρους όπως η κατανάλωση καυσίμου, το μέγεθος της μπαταρίας, τα ετήσια χιλιόμετρα που διανύει ένα αυτοκίνητο και το ενεργειακό μείγμα της περιοχής όπου αυτό φορτίζεται.
Το αποτέλεσμα είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρον στο 92% των σεναρίων η όσο το δυνατόν νωρίτερη αντικατάσταση ενός αυτοκινήτου με κινητήρα εσωτερικής καύσης από ένα αμιγώς ηλεκτρικό μοντέλο αποδείχθηκε καλύτερη για το κλίμα από τη συνέχιση της χρήσης του συμβατικού αυτοκινήτου.
Το ηλεκτρικό ξεκινά με "μειονέκτημα"
Το βασικό επιχείρημα όσων υποστηρίζουν ότι πρέπει να κρατάμε ένα αυτοκίνητο για όσο το δυνατόν περισσότερα χρόνια είναι γνωστό. Η κατασκευή ενός καινούργιου ηλεκτρικού αυτοκινήτου, και κυρίως η παραγωγή της μπαταρίας του, προκαλεί σημαντικές αρχικές εκπομπές CO₂. Αυτό πράγματι συμβαίνει. Ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο ξεκινά τη ζωή του έχοντας ήδη "χρεωθεί" περιβαλλοντικά από την κατασκευή του.
Ωστόσο, σύμφωνα με τη μελέτη, το αρχικό αυτό μειονέκτημα αντισταθμίζεται σχετικά γρήγορα από τις χαμηλότερες εκπομπές που προκαλεί κατά τη χρήση του. Κατά μέσο όρο, ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο χρειάζεται περίπου τρία χρόνια για να αντισταθμίσει τις επιπλέον εκπομπές που συνδέονται με την παραγωγή του οχήματος και της μπαταρίας.
Από εκεί και μετά, το συνολικό αποτύπωμά του γίνεται χαμηλότερο από εκείνο ενός αντίστοιχου αυτοκινήτου βενζίνης ή diesel και η διαφορά αυξάνεται όσο περνούν τα χρόνια.
Μάλιστα, το σημείο ισορροπίας μπορεί να έρθει ακόμη νωρίτερα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η BMW, η οποία έχει αναφέρει για τη νέα iX3 ότι το συνολικό αποτύπωμα CO₂ της γίνεται χαμηλότερο από εκείνο ενός αντίστοιχου αυτοκινήτου με κινητήρα εσωτερικής καύσης μετά από περίπου 21.500 χιλιόμετρα.
Ακόμη και ένα αυτοκίνητο ενός έτους;
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι ακόμη και η αντικατάσταση ενός σχετικά καινούργιου αυτοκινήτου με κινητήρα εσωτερικής καύσης μπορεί, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να οδηγήσει σε χαμηλότερες συνολικές εκπομπές.
Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, η αντικατάσταση ενός ICE αυτοκινήτου ηλικίας μόλις ενός ή δύο ετών από ένα ηλεκτρικό μπορεί να μειώσει τις εκπομπές σε ολόκληρο τον κύκλο ζωής έως και 44%. Υπάρχει όμως μια εξαιρετικά σημαντική λεπτομέρεια.
Το αποτέλεσμα αυτό προϋποθέτει ότι το παλιό αυτοκίνητο αποσύρεται οριστικά και οδηγείται για ανακύκλωση. Αν απλώς πωληθεί σε κάποιον άλλο ιδιοκτήτη, το αυτοκίνητο θα συνεχίσει να κυκλοφορεί και να καταναλώνει καύσιμο. Κατά συνέπεια, οι εκπομπές του δεν εξαφανίζονται αλλά μεταφέρονται ουσιαστικά σε έναν άλλο χρήστη.
Αυτό σημαίνει ότι η έρευνα δεν υποστηρίζει απλώς το "πούλησε το παλιό και αγόρασε ηλεκτρικό". Η συγκεκριμένη επιλογή δεν έχει το ίδιο περιβαλλοντικό αποτέλεσμα με την οριστική απόσυρση του αυτοκινήτου.
Δεν παίζει τόσο μεγάλο ρόλο πόσα χιλιόμετρα κάνεις
Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα είναι ότι το πλεονέκτημα της πρόωρης αντικατάστασης δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ετήσια χιλιομετρική απόσταση.
Ακόμη και οδηγοί που διανύουν σχετικά λίγα χιλιόμετρα μπορούν να φτάσουν σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα στο σημείο όπου το ηλεκτρικό αυτοκίνητο έχει αντισταθμίσει το υψηλότερο αρχικό περιβαλλοντικό κόστος παραγωγής του.
Φυσικά, το ενεργειακό μείγμα παραμένει καθοριστικός παράγοντας. Σε περιοχές όπου η ηλεκτρική ενέργεια παράγεται σε μεγάλο βαθμό από άνθρακα, το πλεονέκτημα ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου περιορίζεται και σε ορισμένα σενάρια μπορεί ακόμη και να εξαφανιστεί.
Αντίθετα, όσο μεγαλύτερη είναι η συμμετοχή ανανεώσιμων πηγών στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το περιβαλλοντικό όφελος της ηλεκτροκίνησης.
Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα;
Η μελέτη επικεντρώνεται κυρίως στις ΗΠΑ, επομένως δεν μπορεί να μεταφερθεί αυτούσια στην ελληνική αγορά. Παρ' όλα αυτά, το βασικό συμπέρασμα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ευρώπη, όπου το ενεργειακό μείγμα είναι σε αρκετές περιπτώσεις λιγότερο εξαρτημένο από τον άνθρακα.
Παράλληλα, η συγκεκριμένη έρευνα αναδεικνύει ένα ζήτημα που συχνά περνά σε δεύτερο πλάνο στη συζήτηση για τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Δεν αρκεί να συγκρίνουμε τις εκπομπές ενός ηλεκτρικού και ενός συμβατικού αυτοκινήτου κατά τη διάρκεια της οδήγησης.
Χρειάζεται να εξετάζεται ολόκληρος ο κύκλος ζωής, από την εξόρυξη των πρώτων υλών και την παραγωγή της μπαταρίας και του αυτοκινήτου μέχρι την ενέργεια που χρησιμοποιείται για την κίνησή του και το τέλος της ζωής του.
Οι συγγραφείς της μελέτης, J. Elliott Campbell και Roland Geyer, υποστηρίζουν ότι τα αποτελέσματα ενισχύουν σημαντικά την περιβαλλοντική επιχειρηματολογία υπέρ των ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Παράλληλα, επισημαίνουν ότι η ταχύτητα με την οποία λαμβάνονται μέτρα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής θα πρέπει να αυξηθεί.
Το πιο σημαντικό, πάντως, είναι ότι η μελέτη δεν δίνει μια απλή απάντηση στο δίλημμα "κρατάω το παλιό ή αγοράζω ηλεκτρικό". Δείχνει ότι η απάντηση εξαρτάται από μια σειρά παραμέτρων. Από το αυτοκίνητο που αντικαθίσταται και την κατανάλωσή του μέχρι το μέγεθος της μπαταρίας του νέου μοντέλου και τον τρόπο παραγωγής της ηλεκτρικής ενέργειας.
Και υπάρχει μια μάλλον παράδοξη διαπίστωση καθώς ένα αυτοκίνητο με κινητήρα εσωτερικής καύσης μπορεί να είναι πολύ πιο "πράσινο" αν συνεχίσει να χρησιμοποιείται αντί να αντικατασταθεί πρόωρα, αλλά μπορεί επίσης να ισχύει ακριβώς το αντίθετο.
Το κρίσιμο σημείο είναι τι συμβαίνει στο παλιό αυτοκίνητο μετά την αντικατάστασή του. Αν παραμείνει στους δρόμους, οι εκπομπές του συνεχίζονται. Αν αποσυρθεί οριστικά, η πρόωρη μετάβαση σε ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο μπορεί, σύμφωνα με τη συγκεκριμένη μελέτη, να αποδειχθεί περιβαλλοντικά συμφέρουσα πολύ νωρίτερα από όσο θα περίμενε κανείς.
