Ένα "ντόμινο" αναταράξεων και εξελίξεων στην παγκόσμια αγορά ενέργειας έχουν προκαλέσει οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, με το πετρέλαιο να καταγράφει απότομη άνοδο, την ώρα που οι αναλυτές προειδοποιούν για νέο κύμα πιέσεων σε εφοδιαστικές αλυσίδες και κόστος παραγωγής.
Η διέλευση των πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ μοιάζει τούτη την ώρα ένα επίκινδυνο και συνάμα κρίσιμο πέρασμα, καθώς από την έναρξη της στρατιωτικής επιχείρησης στις 28 Φεβρουαρίου, αρκετές εταιρείες μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων έχουν αναστείλει δρομολόγια από αυτόν τον θαλάσσιο διάδρομο που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και τον Ινδικό Ωκεανό, για λόγους ασφαλείας.
Κρίσιμο "σταυροδρόμι" για το παγκόσμιο εμπόριο
Τα Στενά του Ορμούζ θεωρούνται "λαιμός μπουκαλιού" για το παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας και πρώτων υλών, αφού, σύμφωνα με την AlixPartners, περίπου 20 εκατ. βαρέλια αργού πετρελαίου περνούν από το σημείο καθημερινά. Πέρα από το αργό, από το ίδιο πέρασμα διακινούνται μεγάλοι όγκοι υγροποιημένου φυσικού αερίου, αλλά και υλικά-κλειδιά για τη βιομηχανία όπως αλουμίνιο, εισροές χάλυβα, καθώς και βασικές πλαστικές ύλες (αιθυλένιο, πολυαιθυλένιο, πολυπροπυλένιο).
Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, μια παρατεταμένη διακοπή δεν απειλεί μόνο τις ενεργειακές τιμές, αλλά και τη ροή κρίσιμων υλικών που "τροφοδοτούν" πολλούς κλάδους παραγωγής, μεταξύ αυτών και την αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία μοιάζει η πιο εκτεθειμένη, ειδικά σε Ασία και Ευρώπη.
Όπως επισημαίνουν στελέχη της αγοράς, η αστάθεια στη Μέση Ανατολή έχει αλυσιδωτές επιπτώσεις που δύσκολα προβλέπονται, όπως η ανάγκη αναδρομολόγησης φορτίων, μεγαλύτεροι χρόνοι μεταφοράς, αυξημένα ασφάλιστρα και η πιθανή άνοδος των ναύλων. Και το ρίσκο δεν περιορίζεται στη ναυτιλία, καθώς, εάν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις παραταθούν ή διευρυνθούν, μπορεί να επηρεαστεί και η ίδια η παραγωγή πετρελαίου, δημιουργώντας πιο επίμονες πιέσεις στις τιμές.
Η άνοδος στις τιμές του πετρελαίου
Στις 2 Μαρτίου, ιρανικές αναφορές έκαναν λόγο για δεξαμενόπλοιο καυσίμων που τυλίχθηκε στις φλόγες μετά από πλήγμα με drones, ενώ ακολούθησαν δηλώσεις περί κλεισίματος των στενών και απειλές κατά πλοίων που θα επιχειρήσουν διέλευση. Η αγορά αντέδρασε άμεσα, με το πετρέλαιο να ενισχύεται σχεδόν 7%, περνώντας στιγμιαία τα 82 δολάρια/βαρέλι, πριν σταθεροποιηθεί γύρω από τα 78. Ορισμένοι αναλυτές δεν αποκλείουν κίνηση πάνω από τα 100 δολάρια/βαρέλι, εάν η κρίση τραβήξει χρονικά μέσα στον Μάρτιο.
Παρότι το αργό ανεβαίνει, οι τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ παραμένουν προς το παρόν σχετικά σταθερές. Στις 2 Μαρτίου ο εθνικός μέσος όρος για την απλή αμόλυβδη ήταν λίγο κάτω από τα 0,79 δολάρια/λίτρο, σύμφωνα με την AAA.
Επιπλέον πιέσεις εν μέσω δασμών
Ωστόσο, για την αυτοκινητοβιομηχανία το πρόβλημα δεν σταματά στην αντλία. Ακριβότερη ενέργεια και πρώτες ύλες αυξάνουν το κόστος κατασκευής οχημάτων, σε μια περίοδο που οι εταιρείες ήδη πιέζονται από δασμούς και το ζήτημα της "προσιτότητας" για τον καταναλωτή. Επιπλέον, μια νέα άνοδος στα καύσιμα μπορεί να επηρεάσει και τη ζήτηση, την ώρα που ένα κομμάτι της αγοράς δείχνει να γέρνει ξανά προς τα βενζινοκίνητα.
Στο πολιτικό σκέλος, η Ουάσιγκτον έχει αφήσει να εννοηθεί ότι η επιχείρηση μπορεί να διαρκέσει τουλάχιστον τέσσερις έως πέντε εβδομάδες, με δυνατότητα παράτασης. Στον κλάδο, ενώσεις και μεγάλοι προμηθευτές δηλώνουν ότι παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και αξιολογούν πιθανά σενάρια για τις ροές υλικών και εξαρτημάτων.
Ο φόβος της επέκτασης στις γύρω περιοχές
Το μεγαλύτερο "καμπανάκι", σύμφωνα με αναλυτές, θα ήταν μια επέκταση της έντασης προς την Ερυθρά Θάλασσα ή τη Διώρυγα του Σουέζ, που θα δημιουργούσε ακόμη πιο σοβαρές αναταράξεις στο παγκόσμιο εμπόριο.
Προς το παρόν, το βασικό ζητούμενο για τις εταιρείες είναι η ταχύτητα προσαρμογής, η εναλλακτική δρομολόγηση φορτίων και η προσεκτική διαχείριση ρίσκου.
Με πληροφορίες από Automotive News
