Oδήγησα πρόσφατα τη Ferrari 849 Testarossa Spider. Και ήταν όλα εξαιρετικά, ένα μνημείο στην ικανότητα του Μαρανέλο να αποστάζει τη μανιώδη πολυπλοκότητα σε μια εκπληκτική απλότητα. Είναι μια δεξιότητα που επεκτείνεται και στη μυθοποίηση του ίδιου του ιδρυτή της.
Επειδή το να περάσεις έστω και λίγο χρόνο με τη Ferrari σημαίνει να σου υπενθυμίζουν πόσο βαριά αιωρείται το φάντασμα του Enzo πάνω από την εταιρεία. Υπάρχει ένας καλός λόγος για αυτό: η Ferrari λατρεύει απεριόριστα να προσκαλεί το φάντασμα του Enzo να αιωρείται.
Σε κάθε τεχνική παρουσίαση, σε κάθε δελτίο τύπου, είναι εκεί, ο Il Commendatore, αποδοσμένος με την ασπρόμαυρη αίγλη αστέρα του κινηματογράφου, ανεξερεύνητος πίσω από τα γυαλιά ηλίου, επικαλούμενος με ευλαβικούς τόνους. Ο αγαθός Κύριος Enzo, ο πολικός αστέρας της Ferrari.
Διαβάστε Επίσης
Ένα τυπικό δείγμα από τη Ferrari: "Τα διδάγματα του ιδρυτή μας, το οραματικό του πνεύμα, η ώθησή του να επαναπροσδιορίζει με τόλμη τα όρια του εφικτού και το βαθιά ριζωμένο πάθος του για τον μηχανοκίνητο αθλητισμό συνεχίζουν όλα να καθορίζουν το ποιοι είμαστε σήμερα". Αυτός είναι ο Enzo ζωγραφισμένος ως ένα αγνό, αγιοποιημένο πνεύμα μηχανικής: η Μητέρα Τερέζα και ο Σερ Ντέιβιντ Ατένμπορο των επιδόσεων που προέρχονται από τους αγώνες ταχύτητας.
Είναι αλήθεια ότι οι εταιρείες που εκφωνούν εγκώμια για τους ιδρυτές τους ως θεϊκές φυσιογνωμίες δεν είναι κάτι ασυνήθιστο, ειδικά όταν είναι το όνομα του ιδρυτή πάνω από την πόρτα. Αλλά ίσως αυτό που είναι περίεργο με τη λατρεία του Enzo είναι… ότι δεν έχει φύγει από τη ζωή εδώ και πολύ καιρό. Λιγότερο από 40 χρόνια.
Πολλοί άνθρωποι που εργάστηκαν με τον Enzo βρίσκονται ακόμα κοντά μας. Και λίγοι άνθρωποι που πέρασαν χρόνο με τον Enzo ποτέ δεν τον περιέγραψαν ως ένα αγνό, αγιοποιημένο πνεύμα μηχανικής. Εδώ ήταν ένας άνθρωπος που συμπεριφερόταν στους πελάτες του με περιφρόνηση και στους οδηγούς αγώνων του κάπως χειρότερα. Που θα αφόριζε τους στενότερους συμμάχους του για την ελάχιστη υποψία έλλειψης αφοσίωσης. Που είχε και μια μυστική δεύτερη οικογένεια.
Ο επαναπροσδιορισμός του Enzo από τη Ferrari εμπίπτει, αν μη τι άλλο, σε μια μεγάλη ιταλική παράδοση. Οι Αρχαίοι Έλληνες κατανοούσαν ότι οι θεοί μπορούσαν να είναι λαμπροί και ιδιότροποι ταυτόχρονα. Οι Ρωμαίοι προτιμούσαν θεότητες που ενσάρκωναν την τάξη και τον πολιτισμό. Αν ο Enzo ήταν κάποιου είδους θεός, ήταν ελληνικός. Η Ferrari τον έχει προβιβάσει αθόρυβα στο ρωμαϊκό πάνθεον.
Και πάλι, αυτό απέχει πολύ από το να είναι ασυνήθιστο. Αλλά στην περίπτωση της Ferrari, αναρωτιέμαι αν ο επαναπροσδιορισμός του Enzo ως ένας απλός "Άγιος Βασίλης της Μηχανικής" καταλήγει να αδικεί κάπως τα αυτοκίνητα. Επειδή τα supercar -και οι σχέσεις μας μαζί τους-δεν είναι απλά και ευθύγραμμα.
Διαβάστε Επίσης
Η 849 Testarossa Spider, άλλωστε, είναι εγγενώς παράλογη. Είναι ένα σύνολο χιλίων ίππων ντυμένο με υπερβολή από ανθρακονήματα που θα σπάσει το όριο ταχύτητας των αγγλικών αυτοκινητοδρόμων σε δυόμισι δευτερόλεπτα, με βάθη επιδόσεων μη προσβάσιμα σε δημόσιο δρόμο. Είναι μια τρέλα, μια μυθοπλασία, που υπάρχει σε μια μόνιμη αναναντιστοιχία με τον κόσμο στον οποίο λειτουργεί. Είναι, με άλλα λόγια, ένα σύγχρονο supercar.
Αλλά η Ferrari -με τον αγιοποιημένο Enzo ως καθοδηγητή της- λατρεύει να συμπυκνώνει τα supercar σε αγνά αντικείμενα μηχανικής: την πλευρική πρόσφυση, την κάθετη δύναμη, τους χρόνους γύρου στο Μαρανέλο.
Και σίγουρα, οι άνθρωποι ελκύονται από τα supercar για την ταχύτητά τους και τις πρωτοποριακές τεχνολογικές εξελίξεις. Αλλά και για μια σειρά από άλλους, ίσως πιο "βρώμικους" λόγους: λόγους εγωισμού και υπερβολής και επειδή έχουν ένα ακριβό, λαμπερό, θορυβώδες πράγμα που δεν έχει κανένας άλλος.
Τα supercar, εν ολίγοις, είναι λίγο χαζά. Είναι αλήθεια ότι ο πρώτος κανόνας της κατασκευής ακριβών, εξωτικών, παράλογων πραγμάτων είναι ότι πρέπει να επιμένεις πως δεν είναι παράλογα. Ένα εστιατόριο τριών αστέρων Michelin είναι απίθανο να παραδεχτεί ότι το μενού γευσιγνωσίας 16 πιάτων είναι μια περίτεχνη δικαιολογία για να χρεώσει 460 ευρώ για ένα δείπνο.
Διαβάστε Επίσης
Αλλά να ποιο είναι το θέμα. Ο Enzo καταλάβαινε το παράλογο. Ο Enzo δεν έβλεπε τα αυτοκίνητα δρόμου της εταιρείας του ως μια απλή αναζήτηση της μηχανολογικής αρετής. Κατανοούσε ότι οι πελάτες του αγόραζαν τα αυτοκίνητά του για όλων των ειδών τους λόγους, ορισμένοι από τους οποίους δεν κολάκευαν ιδιαίτερα αυτούς τους πελάτες. Μια νεκρολογία σημείωνε ότι ο Enzo "απεχθανόταν σφοδρά το γεγονός ότι η πλειονότητα παραγγελλόταν από πλούσιους ανθρώπους που ελκύονταν από το κύρος του ονόματος, πιθανώς ανίκανους να οδηγήσουν μια Ferrari σωστά".
Προς απογοήτευσή μου, δεν είμαι πλούσιος. Αλλά είμαι πιθανότατα ανίκανος να οδηγήσω μια Ferrari σωστά. Τουλάχιστον μια Ferrari 1.000 ίππων σε δημόσιο δρόμο. Αλλά η οδήγηση της 849 Spider είναι μια εκπληκτική εμπειρία ακριβώς επειδή είναι παράλογη, χωρίς νόημα και λίγο λάθος.
Αν η Ferrari θέλει να πιστέψουμε ότι το πνεύμα του Enzo ρέει αδιάκοπα μέσα από την 849, δεν ισοπεδώνει αυτή την εμπειρία αν το μεγάλο αφεντικό ξαναζωγραφιστεί σαν κάποιος μεσαιωνικός άγιος που κρατάει γερμανικό κλειδί; Δεν θα εντυπωσίαζε τον ίδιο τον Enzo, αυτό είναι το μόνο σίγουρο.
Είναι ο εικοστός πρώτος αιώνας. Μπορούμε να διαχειριστούμε περίπλοκους πρωταγωνιστές: αδιαμφισβήτητα τους προτιμάμε, ειδικά αν είναι υπεύθυνοι για περίπλοκα δημιουργήματα. Οι άγιοι είναι βαρετοί. Οι άνθρωποι είναι ενδιαφέροντες. Τα supercar είναι ενδιαφέροντα για τον ίδιο ακριβώς λόγο. Αγκαλιάστε το χάος.
Κείμενο Sam Philip από το topgear.com
