Τα σύγχρονα αυτοκίνητα έχουν μετατραπεί σε ψηφιακές πλατφόρμες που καταγράφουν πληροφορίες για τη χρήση τους και επικοινωνούν διαρκώς με εξωτερικά συστήματα.
Ωστόσο, μια νέα έρευνα του Northeastern University, σε συνεργασία με τον αμερικανικό οργανισμό καταναλωτών Consumer Reports, αποκαλύπτει μια λιγότερο γνωστή πλευρά της συνδεδεμένης αυτοκίνησης.
Ο λόγος για τα προσωπικά δεδομένα οδηγών και οχημάτων που καταλήγουν σε εταιρείες τεχνολογίας, διαφήμισης και ανάλυσης δεδομένων, συχνά χωρίς ο οδηγός να γνωρίζει ποιοι είναι οι αποδέκτες.
Οι ερευνητές εξέτασαν 21 αυτοκίνητα από 19 διαφορετικές μάρκες, καθώς και 30 εφαρμογές για smartphone που συνοδεύουν τα οχήματα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι 19 από τα 21 αυτοκίνητα επικοινώνησαν με τουλάχιστον έναν εξωτερικό διαδικτυακό προορισμό, ενώ 28 από τις 30 εφαρμογές έστειλαν δεδομένα σε εταιρείες διαφήμισης ή ανάλυσης.
Σε επτά εφαρμογές εντοπίστηκε μετάδοση προσωπικών πληροφοριών, όπως στοιχεία ταυτοποίησης και δεδομένα τοποθεσίας.
Ποια δεδομένα μεταδίδονται και που
Στα στοιχεία που εντοπίστηκαν περιλαμβάνονται ο αριθμός πλαισίου του αυτοκινήτου (VIN), διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου, ονόματα ιδιοκτητών και πληροφορίες γεωγραφικής θέσης.
Ο αριθμός VIN είναι μοναδικός για κάθε όχημα και, όταν συνδυάζεται με άλλα αναγνωριστικά στοιχεία, μπορεί να συνδέσει ένα αυτοκίνητο με συγκεκριμένο πρόσωπο.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία όταν τα δεδομένα τοποθεσίας συνδέονται με πληροφορίες ταυτότητας. Έτσι, μπορεί να δημιουργηθεί μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τις μετακινήσεις και τις συνήθειες ενός οδηγού.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τέτοιου είδους αναγνωριστικά μπορούν να διευκολύνουν τη σύνδεση των δεδομένων ενός οδηγού με διαφημιστικά προφίλ και τη δραστηριότητά του σε άλλες ιστοσελίδες ή εφαρμογές.
Μεταξύ των εταιρειών που εμφανίστηκαν στους αποδέκτες δεδομένων βρίσκονται οι Amazon, Google, Meta, Microsoft, Pinterest, Snap και Yahoo. Στην έρευνα καταγράφηκαν επίσης επαφές με εταιρείες ανάλυσης και διαμεσολάβησης δεδομένων, όπως οι Adobe Analytics, Axiom και ContentSquare.
Διαβάστε Επίσης
Η παρουσία ωστόσο μιας εταιρείας στους διαδικτυακούς προορισμούς που επικοινωνεί ένα όχημα δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι αυτή πούλησε ή χρησιμοποίησε εμπορικά τα δεδομένα. Αναδεικνύει όμως, πόσο εκτεταμένο είναι το δίκτυο εξωτερικών υπηρεσιών με τις οποίες μπορούν να επικοινωνούν τα σύγχρονα αυτοκίνητα και οι εφαρμογές τους.
Cadillac, Chevrolet και Tesla ξεχώρισαν
Στα αυτοκίνητα που επικοινώνησαν με το ευρύτερο σύνολο εξωτερικών διαφημιστικών και αναλυτικών υπηρεσιών συγκαταλέγονται τα Cadillac Lyriq, Chevrolet Blazer και Lucid Air, καθώς και τα Tesla Model 3 και Cybertruck.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι εφαρμογές των κατασκευαστών. Οι myCadillac, myChevrolet, myBuick και myGMC βρέθηκαν να συνδέουν αριθμούς VIN με διευθύνσεις ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ή δεδομένα τοποθεσίας. Αντίστοιχα ευρήματα καταγράφηκαν στις εφαρμογές HondaLink, MyNissan και Lincoln.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από τον Οκτώβριο του 2024 έως τον Αύγουστο του 2025, στο κέντρο δοκιμών αυτοκινήτων του Consumer Reports στο Κονέκτικατ. Οι επιστήμονες κατέγραψαν την κίνηση των οχημάτων όταν ήταν σταθμευμένα, κατά τη χρήση των διαθέσιμων λειτουργιών τους, αλλά και κατά την οδήγηση με ταχύτητες από 8 έως 80 χλμ/ώρα.
Για να εξετάσουν τι συμβαίνει όταν διακόπτεται η σύνδεση κινητής τηλεφωνίας, τοποθέτησαν 11 ηλεκτρικά αυτοκίνητα σε ειδικό περίβλημα τύπου κλωβού Faraday, το οποίο εμποδίζει τη διέλευση ασύρματων σημάτων.
Διαπίστωσαν ότι ορισμένα οχήματα σταμάτησαν να χρησιμοποιούν συγκεκριμένες συνδεδεμένες υπηρεσίες, ενώ άλλα ανακατεύθυναν μέρος της κίνησης μέσω Wi-Fi.
Υπάρχει, πάντως, ένας σημαντικός περιορισμός. Η κρυπτογράφηση της επικοινωνίας των ίδιων των αυτοκινήτων δεν επέτρεψε στους ερευνητές να διαβάσουν το περιεχόμενο όλων των μεταδιδόμενων δεδομένων. Αντίθετα, μπόρεσαν να εξετάσουν λεπτομερέστερα τις πληροφορίες που έστελναν οι εφαρμογές των smartphone.
Επίκληση συμβατικών δεσμεύσεων
Οι αυτοκινητοβιομηχανίες που ρωτήθηκαν, υποστήριξαν ότι οι εξωτερικοί συνεργάτες δεσμεύονται συμβατικά να μην πωλούν τα δεδομένα ούτε να τα χρησιμοποιούν για ανεξάρτητους σκοπούς.
Οι ερευνητές, ωστόσο, επισημαίνουν ότι είναι δύσκολο να επαληθευτεί από τρίτους κατά πόσο τηρούνται στην πράξη αυτές οι δεσμεύσεις.
Η Honda προχώρησε σε συγκεκριμένες αλλαγές μετά την ενημέρωσή της για τα ευρήματα. Ζήτησε από την εταιρεία Amplitude να διαγράψει δεδομένα VIN και τοποθεσίας που είχε λάβει και τροποποίησε την εφαρμογή της ώστε να σταματήσει τη μετάδοση δεδομένων γεωγραφικής θέσης προς τη συγκεκριμένη υπηρεσία.
Διαχρονικό πρόβλημα
Το ζήτημα πάντως δεν είναι καινούργιο. Το 2023, το Mozilla Foundation είχε αξιολογήσει τις πολιτικές απορρήτου 25 μεγάλων αυτοκινητοβιομηχανιών και είχε καταλήξει ότι καμία δεν πληρούσε επαρκώς τα κριτήρια προστασίας προσωπικών δεδομένων που χρησιμοποιούσε στην αξιολόγησή του.
Οι ερευνητές του Northeastern ζητούν μεγαλύτερη διαφάνεια, σαφέστερη ενημέρωση των οδηγών και δυνατότητα άρνησης της συλλογής δεδομένων χωρίς απώλεια βασικών λειτουργιών του αυτοκινήτου. Προτείνουν επίσης η συγκατάθεση να ζητείται ενεργά, αντί η συλλογή και η διαβίβαση δεδομένων να αποτελούν την προεπιλεγμένη επιλογή.
Ως γενικό συμπέρασμα, θα λέγαμε πως η συνδεσιμότητα προσφέρει σημαντικές ευκολίες, από την πλοήγηση μέχρι τον απομακρυσμένο έλεγχο του οχήματος, αλλά δημιουργεί ταυτόχρονα και ένα σύνθετο ζήτημα ιδιωτικότητας.
Κι αυτό το ζήτημα, δεν αφορά μόνο ποιες πληροφορίες συλλέγει το αυτοκίνητό του, αλλά και ποιος αποκτά πρόσβαση σε αυτές και για ποιον σκοπό.
