Ένα περιστατικό που θα μπορούσε να είχε εξελιχθεί σε τραγωδία σημειώθηκε πρόσφατα στην Αττική Οδό, όταν ο εμπρός τροχός φορτηγού αποκολλήθηκε εν κινήσει και άρχισε να κινείται ανεξέλεγκτα στο οδόστρωμα.
Από καθαρή τύχη δεν υπήρξαν θύματα, όμως το συμβάν επαναφέρει με έντονο τρόπο το ζήτημα της τεχνικής κατάστασης των επαγγελματικών οχημάτων που κυκλοφορούν καθημερινά στους ελληνικούς δρόμους.
Διαβάστε Επίσης
Το πρόβλημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση σε περιοχές όπως ο Ασπρόπυργος, η Ελευσίνα και η Μάνδρα, όπου η κυκλοφορία βαρέων και ελαφρών επαγγελματικών οχημάτων είναι ιδιαίτερα αυξημένη. Πρόκειται για περιοχές που σηκώνουν μεγάλο όγκο του μεταφορικού έργου της Αττικής, με φορτηγά και βαν να κινούνται ασταμάτητα προς βιομηχανικές ζώνες, αποθήκες, λιμάνια και εθνικούς οδικούς άξονες.
Το ερώτημα, όμως, παραμένει: πώς είναι δυνατόν οχήματα με σοβαρές βλάβες ή χωρίς επαρκή τεχνικό έλεγχο να συνεχίζουν να κυκλοφορούν;
Σύμφωνα με τον Σύνδεσμο Εισαγωγέων Αντιπροσώπων Αυτοκινήτων (ΣΕΑΑ), 1 στα 4 ελαφρά φορτηγά στην Ελλάδα δεν έχει περάσει ποτέ από ΚΤΕΟ. Το στοιχείο αυτό προκαλεί έντονο προβληματισμό, καθώς μιλάμε για οχήματα που χρησιμοποιούνται καθημερινά, συχνά με μεγάλο φορτίο και πολλά χιλιόμετρα, αυξάνοντας τον κίνδυνο βλαβών που μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρά ατυχήματα.
Παρότι οι ηλεκτρονικές διασταυρώσεις για τον εντοπισμό οχημάτων χωρίς τεχνικό έλεγχο έχουν νομοθετηθεί εδώ και περίπου 23 μήνες, το σύστημα δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί στην πράξη. Αυτό σημαίνει ότι χιλιάδες οχήματα εξακολουθούν να κινούνται χωρίς ουσιαστικό έλεγχο, μετατρέποντας την καθημερινή μετακίνηση σε μια συνθήκη αυξημένου ρίσκου.
Γηρασμένος στόλος και στα φορτηγά
Την ίδια στιγμή, τα στοιχεία της ACEA για την ηλικία του ελληνικού στόλου είναι αποκαλυπτικά. Η Ελλάδα διαθέτει τον πιο γερασμένο στόλο οχημάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η μέση ηλικία των επιβατικών αυτοκινήτων φτάνει τα 17,8 έτη, όταν ο μέσος όρος στην ΕΕ είναι 12,7 έτη. Στα φορτηγά, η εικόνα είναι ακόμη πιο ανησυχητική, καθώς η μέση ηλικία στη χώρα μας αγγίζει τα 22,9 έτη. Για σύγκριση, στην Αυστρία ο αντίστοιχος μέσος όρος είναι μόλις 7,4 έτη.
Ανάλογη είναι η κατάσταση και στα λεωφορεία, με την Ελλάδα να καταγράφει μέση ηλικία 17,2 ετών, πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο των 12,2 ετών. Με έναν τόσο επιβαρυμένο στόλο, ο τακτικός τεχνικός έλεγχος δεν είναι τυπική διαδικασία, αλλά βασική προϋπόθεση για την οδική ασφάλεια.
Σοβαρό περιβαλλοντικό αποτύπωμα
Το ζήτημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται μόνο στην ασφάλεια. Τα παλαιά επαγγελματικά οχήματα, ειδικά όσα κινούνται με κινητήρες ντίζελ προηγούμενων δεκαετιών, επιβαρύνουν σημαντικά και την ποιότητα του αέρα, ιδιαίτερα σε περιοχές όπως η Δυτική Αττική, όπου η κυκλοφορία φορτηγών είναι συνεχής.
Η ανανέωση του στόλου προχωρά με αργούς ρυθμούς. Παρότι τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα έχουν φτάσει να αντιπροσωπεύουν το 17% των νέων ταξινομήσεων στην ΕΕ, το μερίδιό τους στον συνολικό στόλο παραμένει μόλις στο 2,3%. Στις επαγγελματικές μεταφορές, το πετρέλαιο εξακολουθεί να κυριαρχεί, καθώς το 90,3% των ελαφρών φορτηγών και το 96,3% των βαρέων φορτηγών στην Ευρώπη κινούνται ακόμη με diesel.
Το περιστατικό στην Αττική Οδό λειτουργεί ως ακόμη μία προειδοποίηση. Η ενεργοποίηση των ηλεκτρονικών διασταυρώσεων, οι αυστηρότεροι έλεγχοι στα ΚΤΕΟ και η ουσιαστική ενίσχυση της ανανέωσης του επαγγελματικού στόλου δεν είναι απλώς διοικητικά μέτρα.
Είναι παρεμβάσεις που συνδέονται άμεσα με την ασφάλεια των οδηγών, την προστασία των πεζών και την καθημερινότητα χιλιάδων ανθρώπων που κινούνται σε δρόμους με ολοένα και πιο γερασμένα οχήματα.
