Πρόσφατα βλέπω μια ανάρτηση σε ομάδα Ελλήνων οδηγών ταξί, στην οποία ένα ταξιτζής έχει βάλει φωτογραφία ένα Tesla Model 3 ταξί (το δικό του συγκεκριμένα) και αναφέρει πόσο κερδισμένος βγαίνει με την επιλογή του να έχει ηλεκτρικό -ιδίως τώρα που το diesel έχει φτάσει τα 2 ευρώ το λίτρο.
Το βρισίδι στα σχόλια δεν περιγράφεται. Προφανώς υπήρχε και κομματική διάσταση καθώς η συγκεκριμένη ομάδα δεν θέλει να βλέπει την τωρινή κυβέρνηση ούτε ζωγραφιστή και κυρίως τον πρώην αναπληρωτή υπουργό Μεταφορών Κωνσταντίνο Κυρανάκη, που η αλήθεια είναι ότι "δεν πήγε με τα νερά" των συνδικαλιστών του κλάδου και έδειξε μια εύλογη συμπάθεια στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
Διαβάστε Επίσης
Βέβαια το φαινόμενο "τα ηλεκτρικά είναι κουβάδες του διαβόλου" δεν παρατηρείται μόνο στους επαγγελματίες. Ακριβώς το ίδιο συμβαίνει με σχεδόν όλους στην Ελλάδα. Γιατί όμως τέτοια οργή και θυμός για τα ηλεκτρικά;
Ικανοποίηση και άγνοια
Πρόσφατα διαβάσατε εδώ για μια έρευνα της JD Power που δείχνει ότι οι οδηγοί ηλεκτρικών είναι πολύ πιο χαρούμενοι και ικανοποιημένοι με το αυτοκίνητό τους. Θα μου πείτε "τότε γιατί τα βρίζουν όλοι;".
Το γεγονός ότι αγνοούν τα βασικά της ηλεκτροκίνησης αυτοί που τα βρίζουν αποτύπωνεται σε όλες τις έρευνες αλλά θα αναφέρουμε μία. Αυτή του YouGov για λογαριασμό του Energy & Climate Intelligence Unit.
Εκεί διαπιστώθηκε ότι περισσότεροι από τους μισούς οδηγούς που δεν διαθέτουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο απάντησαν σωστά σε μόλις 2 από 10 ερωτήσεις σχετικά με τα ηλεκτρικά, ενώ το 84% απέτυχε στις μισές ή περισσότερες. Με άλλα λόγια, ένα μεγάλο ποσοστό διαμορφώνει άποψη χωρίς να γνωρίζει βασικά στοιχεία αυτής της τεχνολογίας.
Το πρώτο πόρισμα είναι ότι για τις "αρνητικές ευχές" που ακούγονται και γράφονται για τα ηλεκτρικά, ευθύνεται κυρίως η άγνοια.
Ψυχολογία
Όμως αυτό δεν φτάνει. Ας πάμε ακόμα πιο βαθιά στο θέμα. Οι επιστήμονες μιλούν για το "status quo bias", δηλαδή την τάση του ανθρώπου να θεωρεί καλύτερο αυτό που ήδη γνωρίζει. Ο βενζινοκινητήρας είναι γνώριμος εδώ και πάνω από έναν αιώνα. Το ηλεκτρικό αυτοκίνητο, αντίθετα, αλλάζει συνήθειες: φόρτιση αντί για πρατήριο, σχεδόν αθόρυβη λειτουργία, διαφορετική αίσθηση στην οδήγηση. Κάθε μεγάλη αλλαγή στην αρχή προκαλεί δυσπιστία.
Υπάρχει επίσης το λεγόμενο "confirmation bias". Αν κάποιος έχει ήδη αποφασίσει ότι "τα ηλεκτρικά δεν κάνουν", θα προσέχει μόνο τις ειδήσεις που επιβεβαιώνουν αυτή την πεποίθηση (το φαινόμενο echo chamber): μια ουρά σε φορτιστή, μια Αράχωβα (αν θυμάστε τι χαμός έγινε) μια μπαταρία που χάλασε ή ένα ατύχημα που έγινε πρωτοσέλιδο. Την ίδια στιγμή θα αγνοήσει τα δισεκατομμύρια χιλιόμετρα που διανύονται καθημερινά χωρίς κανένα πρόβλημα.
Οι ερευνητές επισημαίνουν και κάτι ακόμη: η προσωπική εμπειρία αλλάζει δραστικά την εικόνα. Μελέτες δείχνουν ότι η εξοικείωση με τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες που αυξάνουν την πρόθεση αγοράς. Όσο περισσότερο κάποιος έρχεται σε επαφή με την τεχνολογία, τόσο λιγότερο τη φοβάται.
Φυσικά υπάρχει και μια κοινωνική διάσταση. Το αυτοκίνητο δεν είναι απλά ένα μέσο μεταφοράς. Είναι κομμάτι της ταυτότητάς μας. Για αρκετούς φίλους της αυτοκίνησης, ο ήχος ενός turbo ή ενός V8 αποτελεί μέρος της ίδιας της οδηγικής εμπειρίας. Ένα ηλεκτρικό μοιάζει σαν να απειλεί αυτήν την κουλτούρα. Έτσι, η κριτική δεν αφορά πάντα την τεχνολογία, αλλά αυτό που συμβολίζει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι τέλεια. Μπορεί οι τιμές τους να έχουν εξισωθεί με των συμβατικών αλλά έχουν πραγματικούς περιορισμούς, όπως η υποδομή φόρτισης σε ορισμένες περιοχές, και η αυτονομία σε συγκεκριμένες χρήσεις.
