To Ford Model T θεωρείται ακόμη και σήμερα το πιο σημαντικό αυτοκίνητο στην ιστορία της αυτοκίνησης, πράγμα που έχει να κάνει κυρίως με το γεγονός πως ήταν το πρώτο αυτοκίνητο που μπήκε σε μαζική παραγωγή. Ωστόσο αυτό που δεν είναι και τόσο αυταπόδεικτο και χρειάζεται ένα καλό video σαν και αυτό που θα δεις παρακάτω για να το διαπιστώσεις είναι πως το Ford Model T ήταν ο λόγος που εμείς σήμερα δουλεύουμε με τα ωράρια και τους όρους που λειτουργεί η κοινωνία γενικότερα.
Ο Henry Ford όταν αποφάσισε να εφαρμόσει την κινούμενη γραμμή παραγωγής στο εργοστάσιο Highland Park το 1913, ουσιαστικά δεν άλλαξε μόνο την αυτοκινητοβιομηχανία. Άλλαξε τον ίδιο τον τρόπο με τον οποίο λειτουργεί η εργασία μέχρι και σήμερα.
Διαβάστε Επίσης
Μέχρι τότε, η κατασκευή ενός αυτοκινήτου ήταν μια αργή και απαιτητική διαδικασία, όπου ομάδες εργατών συναρμολογούσαν σχεδόν ολόκληρο το όχημα σε ένα σημείο. Η Ford πήρε αυτή τη λογική και την ανέτρεψε πλήρως.
Αντί οι εργάτες να πηγαίνουν στο αυτοκίνητο, το αυτοκίνητο πήγαινε στους εργάτες. Το κάθε άτομο είχε πλέον μία και μόνο συγκεκριμένη δουλειά, επαναλαμβανόμενη ασταμάτητα, καθώς το πλαίσιο του Model T περνούσε μπροστά του πάνω σε έναν κινούμενο μηχανισμό. Αυτό που σήμερα θεωρούμε απολύτως φυσιολογικό σε κάθε εργοστάσιο του πλανήτη, τότε έμοιαζε σχεδόν επιστημονική φαντασία.
Το αποτέλεσμα ήταν σοκαριστικό για τα δεδομένα της εποχής. Ο χρόνος κατασκευής ενός αυτοκινήτου έπεσε από περισσότερες από 12 ώρες σε μόλις 93 λεπτά. Ξαφνικά η Ford μπορούσε να κατασκευάζει χιλιάδες αυτοκίνητα την ημέρα και να ρίχνει συνεχώς την τιμή του Model T, κάνοντάς το προσιτό στον μέσο Αμερικανό πολίτη. Μέχρι τότε το αυτοκίνητο ήταν ένα προϊόν για πλούσιους. Μετά τη Ford έγινε εργαλείο καθημερινότητας.
Υπήρχε όμως και η άλλη πλευρά. Η εργασία στη γραμμή παραγωγής ήταν εξαντλητική και αφόρητα μονότονη. Πολλοί εργαζόμενοι παραιτούνταν μέσα σε λίγες εβδομάδες, αδυνατώντας να αντέξουν τον ρυθμό και την επανάληψη. Η Ford είχε τεράστια προβλήματα προσωπικού και τότε ο Henry Ford πήρε μία ακόμη απόφαση που έμελλε να αλλάξει για πάντα την εργασιακή πραγματικότητα.
Το 1914 ανακοίνωσε πως οι εργαζόμενοί του θα πληρώνονται 5 δολάρια την ημέρα, σχεδόν τα διπλά χρήματα από αυτά που έδιναν οι ανταγωνιστές του, ενώ παράλληλα μείωσε και τις ώρες εργασίας σε οκτάωρες βάρδιες. Αυτό πρακτικά οδήγησε στη δημιουργία τρίτης βάρδιας, αλλά και στη λογική της πενθήμερης εργασίας που εξαπλώθηκε αργότερα σε ολόκληρη τη βιομηχανία.
Κάπως έτσι, ένα αυτοκίνητο που σχεδιάστηκε για να μετακινεί ανθρώπους, τελικά μετακίνησε ολόκληρη την κοινωνία σε μια νέα εποχή. Και είναι πραγματικά εντυπωσιακό να σκεφτεί κανείς πως πολλές από τις εργασιακές συνθήκες που θεωρούμε σήμερα αυτονόητες, γεννήθηκαν μέσα σε ένα εργοστάσιο της Ford πριν από περισσότερο από έναν αιώνα.
