Μια εκτεταμένη έρευνα του γερμανικού πανεπιστημίου RWTH Aachen εξετάζει την εξέλιξη των ηλεκτροκινητήρων στην αυτοκινητοβιομηχανία, συγκρίνοντας τεχνολογίες, υλικά και κατασκευαστικές μεθόδους από την Κίνα, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ.

Η Κίνα έχει εξελιχθεί σε έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες της παγκόσμιας ηλεκτροκίνησης. Δεν είναι μόνο η ταχύτητα με την οποία παρουσιάζει νέα ηλεκτρικά μοντέλα, αλλά και η τεχνολογική πρόοδος που καταγράφεται στα συστήματα κίνησης. Το ερώτημα είναι κατά πόσο οι κινεζικοί ηλεκτροκινητήρες διαφέρουν ουσιαστικά από εκείνους που εξελίσσουν οι ευρωπαϊκές και αμερικανικές αυτοκινητοβιομηχανίες.
Αυτό ακριβώς επιχείρησαν να απαντήσουν οι ερευνητές του RWTH Aachen University, μέσα από τη μελέτη με τίτλο "Review and Benchmarking of Electric Motor Product Design and Manufacturing Technologies from the Chinese Market", η οποία δημοσιεύτηκε στις 6 Νοεμβρίου 2026 στο επιστημονικό περιοδικό Energies.
Η ερευνητική ομάδα του Chair of Production Engineering of E-Mobility Components (PEM) εξέτασε συνολικά 115 ηλεκτροκινητήρες που χρησιμοποιούνται σε 80 ηλεκτρικά και εξηλεκτρισμένα αυτοκίνητα, μοντέλων από το 2019 έως το 2025. Η ανάλυση περιλαμβάνει τόσο την αρχιτεκτονική των συστημάτων κίνησης όσο και τα επιμέρους εξαρτήματα, όπως τον ρότορα, τον στάτορα, το κιβώτιο μετάδοσης, τα ηλεκτρονικά ισχύος και τα συστήματα ψύξης.
Ίδια βασική τεχνολογία, διαφορετικές κατασκευαστικές επιλογές
Ένα από τα σημαντικότερα συμπεράσματα είναι ότι δεν υπάρχουν θεμελιώδεις διαφορές στη βασική αρχιτεκτονική των ηλεκτροκινητήρων που εξελίσσονται στις τρεις αγορές. Οι κατασκευαστές στην Κίνα, την Ευρώπη και τις ΗΠΑ κινούνται προς περισσότερο ολοκληρωμένα συστήματα, στα οποία ο ηλεκτροκινητήρας, το κιβώτιο μετάδοσης και τα ηλεκτρονικά ισχύος συνδυάζονται σε μία ενιαία μονάδα.
Από το 2022 και μετά, τέτοιου είδους αρχιτεκτονικές κυριαρχούν στα συστήματα που εξετάστηκαν. Πρόκειται για τις γνωστές διατάξεις "3-in-1" και "X-in-1", οι οποίες περιορίζουν τον αριθμό των επιμέρους εξαρτημάτων, εξοικονομούν χώρο και μπορούν να μειώσουν το βάρος και το κόστος κατασκευής.
Η πρώτη ουσιαστική διαφοροποίηση αφορά τα υλικά των περιβλημάτων. Οι Κινέζοι κατασκευαστές έχουν αρχίσει να χρησιμοποιούν σε μεγαλύτερο βαθμό κράματα μαγνησίου, αντί για το αλουμίνιο που συναντάται συχνότερα στις ευρωπαϊκές και αμερικανικές εφαρμογές. Σύμφωνα με τη μελέτη, η συγκεκριμένη επιλογή μπορεί να μειώσει το βάρος των περιβλημάτων κατά περίπου 20-30%.

Λεζάντα εικόνας: Παρουσίαση των διαφορετικών τύπων περιβλημάτων σύμφωνα με τους Drexler et al. [25], ανά έτος μοντέλου (α), καθώς και αξιολόγηση της κατανομής του βάρους της μονάδας ηλεκτρικής κίνησης σε κιλά (β).
Η επιλογή αυτή δεν είναι τυχαία. Η Κίνα διαθέτει κυρίαρχη θέση στην παγκόσμια παραγωγή μαγνησίου, γεγονός που διευκολύνει την πρόσβαση των τοπικών κατασκευαστών στην πρώτη ύλη. Αντίθετα, για τους Ευρωπαίους και Αμερικανούς κατασκευαστές, η εξάρτηση από συγκεκριμένες αλυσίδες εφοδιασμού μπορεί να αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα.
Η αύξηση των στροφών φέρνει μικρότερους και ισχυρότερους κινητήρες
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η εξέλιξη της ενεργειακής πυκνότητας ισχύος των ηλεκτροκινητήρων. Στους σύγχρονους σύγχρονους κινητήρες μόνιμου μαγνήτη (PMSM), η μέση μέγιστη πυκνότητα ισχύος αυξήθηκε από 1,68 kW/kg το 2019 σε 2,43 kW/kg για τα μοντέλα του 2024 και του 2025. Πρόκειται για αύξηση σχεδόν 45%.
Δηλαδή, οι νεότεροι ηλεκτροκινητήρες μπορούν να αποδίδουν περισσότερη ισχύ ανά κιλό βάρους, χωρίς να απαιτείται αντίστοιχη αύξηση των διαστάσεών τους.
Ένας από τους βασικούς παράγοντες που επιτρέπουν αυτή την εξέλιξη είναι η αύξηση των στροφών λειτουργίας. Ενώ την περίοδο 2020-2022 οι μέγιστες στροφές των περισσότερων κινητήρων κυμαίνονταν μεταξύ 8.000 και 17.000 rpm, πλέον όλο και περισσότερες εφαρμογές ξεπερνούν τις 20.000 rpm.
Μάλιστα, η έρευνα εντόπισε έναν ηλεκτροκινητήρα της BYD Tang L που φτάνει τις 30.500 rpm. Παράλληλα, η μέση σχέση μετάδοσης αυξήθηκε κατά περίπου 21,5%, από 9,45 σε 11,48.

Λεζάντα εικόνας: Παρουσίαση των μέγιστων στροφών λειτουργίας των ηλεκτροκινητήρων που καταγράφηκαν στο πλαίσιο της έρευνας, σε συνάρτηση με το έτος μοντέλου.
Η αύξηση των στροφών επιτρέπει τη μείωση της διαμέτρου του ρότορα και του στάτορα, περιορίζοντας την ποσότητα των υλικών που απαιτούνται. Ωστόσο, οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η υψηλότερη μέγιστη ταχύτητα περιστροφής δεν σημαίνει απαραίτητα μικρότερο ηλεκτροκινητήρα. Σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιείται απλώς για την αύξηση της τελικής ταχύτητας του αυτοκινήτου.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι ηλεκτροκινητήρες του NIO ET9. Ο πίσω κινητήρας του εμφανίζει την υψηλότερη πυκνότητα ισχύος της συγκεκριμένης μελέτης, με 4,24 kW/kg, ενώ ακολουθεί ο κινητήρας της BYD Tang L με 4,08 kW/kg.
Λεπτότερα υλικά και διαφορετικές περιελίξεις
Η αύξηση των στροφών δημιουργεί πρόσθετες απαιτήσεις στην κατασκευή του στάτορα και του ρότορα. Σε υψηλότερες συχνότητες λειτουργίας αυξάνονται οι απώλειες από δινορεύματα, επομένως απαιτούνται λεπτότερα ελάσματα στον μαγνητικό πυρήνα.

Λεζάντα εικόνας: Εξέλιξη της ειδικής πυκνότητας ροπής κορυφής (α), της ειδικής πυκνότητας μέγιστης ισχύος (β) και της ειδικής πυκνότητας συνεχούς ισχύος (γ) των ηλεκτροκινητήρων που εξετάστηκαν, σε συνάρτηση με το έτος μοντέλου.
Σύμφωνα με τη μελέτη, το πάχος των ελασμάτων του στάτορα στα αυτοκίνητα του 2024 και του 2025 έχει πλέον διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 0,25 mm. Η χρήση λεπτότερων ελασμάτων περιορίζει τις ενεργειακές απώλειες και συμβάλλει στη βελτίωση της απόδοσης.
Αλλαγές καταγράφονται και στις περιελίξεις του στάτορα. Οι παλαιότερες κατασκευές χρησιμοποιούσαν κυρίως στρογγυλά χάλκινα σύρματα, ενώ πλέον κυριαρχούν οι τεχνολογίες επίπεδων αγωγών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την τεχνολογία U-Hairpin. Η συγκεκριμένη λύση επιτρέπει την καλύτερη αξιοποίηση του διαθέσιμου χώρου και συμβάλλει στην αύξηση της πυκνότητας ισχύος.
Η ψύξη περνά από το νερό στο λάδι
Μια ακόμη σημαντική αλλαγή αφορά τη θερμική διαχείριση. Σχεδόν όλοι οι ηλεκτροκινητήρες της περιόδου 2019-2021 που εξετάστηκαν χρησιμοποιούσαν παραδοσιακή ψύξη με υδροχιτώνιο. Στα νεότερα μοντέλα, όμως, εμφανίζονται ολοένα και περισσότερο συνδυαστικές λύσεις, με απευθείας ψύξη του ρότορα και του στάτορα μέσω λαδιού.
Η συγκεκριμένη τεχνολογία επιτρέπει την αποτελεσματικότερη απομάκρυνση της θερμότητας από τα ενεργά μέρη του κινητήρα, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό όταν αυξάνονται οι στροφές και η πυκνότητα ισχύος.

Σχηματική απεικόνιση των διαφορετικών συστημάτων ψύξης που εντοπίστηκαν στην έρευνα:
Ψύξη με υδροχιτώνιο και αξονικό κανάλι ψύξης (α).
Ψύξη με υδροχιτώνιο και ελικοειδές κανάλι ψύξης (β).
Ψύξη με ψεκασμό μέσω ακροφυσίων (γ).
Ψύξη μέσω δακτυλιοειδούς θαλάμου (δ).
Απευθείας ψύξη του πυρήνα των ελασμάτων του στάτορα και των κεφαλών των περιελίξεων (ε).
Απευθείας ψύξη των αυλακώσεων του στάτορα (στ).
Ψύξη μέσω πλάκας εξισορρόπησης με ειδική μικροδομή (ζ).
Ψύξη μέσω κοίλου άξονα του ρότορα (η).
Ψύξη με περιστροφικό ψεκασμό λαδιού (θ).
Απευθείας ψύξη του πυρήνα των ελασμάτων του ρότορα σε συνδυασμό με περιστροφικό ψεκασμό λαδιού (ι).
Ταυτόχρονα, δημιουργεί μεγαλύτερες απαιτήσεις στην κατασκευή και στη στεγανοποίηση των εξαρτημάτων, καθώς το λάδι πρέπει να κυκλοφορεί σε συγκεκριμένα σημεία του ρότορα και του στάτορα χωρίς διαρροές.
Τελικά, είναι οι κινεζικοί ηλεκτροκινητήρες καλύτεροι;
Η απάντηση της έρευνας είναι περισσότερο σύνθετη από μια απλή σύγκριση μεταξύ των τριών αγορών. Οι ερευνητές δεν εντοπίζουν κάποια θεμελιωδώς διαφορετική τεχνολογική προσέγγιση από την πλευρά των Κινέζων κατασκευαστών. Οι ίδιες βασικές αρχές σχεδιασμού, οι τεχνολογίες ψύξης και οι μέθοδοι βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης συναντώνται και στα ευρωπαϊκά και αμερικανικά μοντέλα.
Οι διαφορές αφορούν κυρίως τις επιλογές των υλικών, την κατασκευή επιμέρους εξαρτημάτων και την εφαρμογή συγκεκριμένων τεχνολογιών. Ενδεικτικά, οι Κινέζοι κατασκευαστές χρησιμοποιούν συχνότερα μπάρες διανομής ηλεκτρικής ισχύος με επίστρωση σκόνης, ενώ οι Ευρωπαίοι προτιμούν πιο σύνθετες κατασκευές, στις οποίες πολλαπλές χάλκινες μπάρες ενσωματώνονται σε πολυμερές υλικό.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι η σύγκριση της έρευνας βασίζεται σε διαφορετικά σύνολα δεδομένων. Τα 115 συστήματα της νέας μελέτης εστιάζουν κυρίως στην κινεζική αγορά, ενώ τα ευρωπαϊκά και αμερικανικά δεδομένα προέρχονται από προηγούμενη έρευνα των ίδιων ερευνητών. Επομένως, τα συμπεράσματα αφορούν κυρίως τις τεχνολογικές τάσεις και όχι μια απόλυτη κατάταξη της απόδοσης των κατασκευαστών.

Το ενδιαφέρον συμπέρασμα είναι ότι η Κίνα δεν έχει ανακαλύψει έναν διαφορετικό τρόπο κατασκευής ηλεκτροκινητήρων. Έχει, όμως, καταφέρει να εξελίξει γρήγορα τις υπάρχουσες τεχνολογίες, να υιοθετήσει νέες κατασκευαστικές λύσεις και να τις ενσωματώσει σε μια ιδιαίτερα ανταγωνιστική αυτοκινητοβιομηχανία. Και αυτό ενδεχομένως να αποτελεί το σημαντικότερο πλεονέκτημά της στον συγκεκριμένο τομέα.


