Για πολλά χρόνια, η οδική ασφάλεια ήταν κυρίως υπόθεση των ίδιων των αυτοκινητοβιομηχανιών. Φίρμες όπως η Volvo επένδυσαν σε καινοτομίες που άλλαξαν την ιστορία της αυτοκίνησης, με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη ζώνη ασφαλείας τριών σημείων. Σήμερα όμως δεν είναι οι πρωτοβουλίες κατασκευαστών που φέρνουν νέες τεχνολογίες ασφαλείας αλλά τις επιβάλουν οι ίδιες αρχές.
Οι νομοθέτες είναι εκείνοι που καθορίζουν πλέον τα συστήματα τα οποία πρέπει να υπάρχουν σε κάθε νέο αυτοκίνητο και οι εταιρείες καλούνται να τα υλοποιήσουν όσο καλύτερα μπορούν.
Το πιο πρόσφατο παράδειγμα είναι το σύστημα Advanced Driver Distraction Warning, γνωστό και ως ADDW. Από τις 6 Ιουλίου 2026, όλα τα νέα αυτοκίνητα που θα πωλούνται στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να διαθέτουν εσωτερική κάμερα ή αντίστοιχο σύστημα παρακολούθησης του οδηγού.
Τι ακριβώς κάνει το ADDW;
Ο σκοπός του συστήματος είναι θεωρητικά απολύτως λογικός. Το ADDW παρακολουθεί τον οδηγό και προσπαθεί να διαπιστώσει αν είναι συγκεντρωμένος στον δρόμο ή αν η προσοχή του αποσπάται από κάτι άλλο, όπως το κινητό τηλέφωνο. Και δεδομένου ότι η χρήση smartphone κατά την οδήγηση αποτελεί μία από τις βασικές αιτίες ατυχημάτων, η λογική πίσω από το μέτρο είναι σαφής. Ωστόσο, ο τρόπος λειτουργίας αυτών των συστημάτων προκαλεί ήδη αντιδράσεις.
Ορισμένες εταιρείες χρησιμοποιούν κανονικές κάμερες στο εσωτερικό της καμπίνας, κάτι που για πολλούς οδηγούς θυμίζει έντονα μια μορφή συνεχούς επιτήρησης τύπου "Big Brother". Άλλες επιλέγουν υπέρυθρους αισθητήρες που παρακολουθούν την κίνηση των ματιών και των κορών χωρίς να καταγράφουν παραδοσιακό βίντεο. Παρότι αυτό ακούγεται ακόμη πιο προηγμένο τεχνολογικά, στην πράξη θεωρείται πιο "ανώνυμη" λύση.
Όταν η τεχνολογία γίνεται πιο ενοχλητική από χρήσιμη
Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι πολλά από αυτά τα συστήματα δεν λειτουργούν όσο ομαλά θα έπρεπε στην καθημερινότητα. Σε αρκετές περιπτώσεις, το σύστημα αρχίζει να προειδοποιεί τον οδηγό επειδή φορά γυαλιά ηλίου ή επειδή κοίταξε στιγμιαία το σύστημα πλοήγησης. Άλλες φορές εμφανίζονται συνεχείς ειδοποιήσεις χωρίς προφανή λόγο. Υπάρχουν μάλιστα αυτοκίνητα όπου ο οδηγός πρέπει να αγγίξει την οθόνη αφής για να "κλείσει" την προειδοποίηση, κάτι που τελικά αποσπά ακόμη περισσότερο την προσοχή.
Το αποτέλεσμα είναι οι περισσότεροι οδηγοί να απενεργοποιούν το σύστημα με το που μπαίνουν στο αυτοκίνητο. Και εδώ προκύπτει μια ενδιαφέρουσα ειρωνεία. Παρότι η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί το ADDW να ενεργοποιείται αυτόματα κάθε φορά που ξεκινά το αυτοκίνητο, επιτρέπει επίσης στον οδηγό να το απενεργοποιεί αμέσως.
Για αυτόν ακριβώς τον λόγο, αρκετές αυτοκινητοβιομηχανίες δημιουργούν ήδη "συντομεύσεις" που κλείνουν όλα τα συστήματα προειδοποίησης με ένα μόνο πάτημα. Έτσι, πολλά από αυτά τα υποχρεωτικά συστήματα κινδυνεύουν να καταλήξουν ουσιαστικά ανενεργά πριν καν γίνουν στάνταρ στην αγορά.
