Δημοσιεύθηκε η Κοινή Υπουργική Απόφαση που καθορίζει την οργάνωση και τη λειτουργία της νέας Αυτοτελούς Υπηρεσίας με την επωνυμία Οδική Υπηρεσία Συστημάτων Εποπτείας και Ασφάλειας (ΟΔ.Υ.Σ.Ε.Α.Σ.). Η νέα υπηρεσία του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών δεν αναλαμβάνει τον ρόλο της Τροχαίας, αλλά θα αποτελέσει το κεντρικό επιχειρησιακό και ψηφιακό "νευρικό σύστημα" για τη διαχείριση των ηλεκτρονικών παραβάσεων, των καμερών επιτήρησης, των διοδίων και των δεδομένων οδικής ασφάλειας.
Η απόφαση αποκαλύπτει ότι ο ΟΔ.Υ.Σ.Ε.Α.Σ. θα έχει πολύ ευρύτερες αρμοδιότητες από μια απλή διοικητική υπηρεσία. Στόχος είναι να συγκεντρώσει σε έναν ενιαίο φορέα τις ψηφιακές υποδομές που σχετίζονται με την οδική ασφάλεια και την παρακολούθηση του οδικού δικτύου, δημιουργώντας ένα ολοκληρωμένο σύστημα διαχείρισης για ολόκληρη τη χώρα.
Ψηφιακή διαχείριση των τροχαίων παραβάσεων
Στην "καρδιά" του νέου οργανισμού βρίσκεται το Τμήμα Ψηφιακής Διαχείρισης Οδικών Παραβάσεων και Ενημέρωσης του Πολίτη, το οποίο θα αναλάβει τη διαχείριση όλων των βεβαιωμένων παραβάσεων που θα προέρχονται από τα ηλεκτρονικά συστήματα ελέγχου.
Μεταξύ άλλων, η υπηρεσία θα χρησιμοποιεί ειδικό πληροφοριακό σύστημα για την καταχώριση των παραβάσεων, την ενημέρωση των οδηγών για την εξόφληση των προστίμων, αλλά και την αποστολή υπενθυμίσεων σε όσους δεν ανταποκρίνονται μέσα στις προβλεπόμενες προθεσμίες. Παράλληλα θα καταρτίζει λίστες εμπρόθεσμων και ληξιπρόθεσμων οφειλών, οι οποίες θα διαβιβάζονται στις αρμόδιες οικονομικές υπηρεσίες για τις προβλεπόμενες ενέργειες είσπραξης.
Κεντρικός έλεγχος του δικτύου καμερών
Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία της απόφασης είναι ότι ο ΟΔ.Υ.Σ.Ε.Α.Σ. θα έχει την ευθύνη εποπτείας του δικτύου καμερών που θα χρησιμοποιούνται για την καταγραφή παραβάσεων.
Η νέα υπηρεσία θα παρακολουθεί τη λειτουργία τους, θα φροντίζει για τη συντήρησή τους και θα εξασφαλίζει ότι το σύστημα παραμένει πλήρως λειτουργικό. Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται για πρώτη φορά ένας κεντρικός φορέας διαχείρισης των ηλεκτρονικών μέσων επιτήρησης της κυκλοφορίας σε εθνικό επίπεδο.
Τα πρόστιμα οδηγούνται σε πλήρως ψηφιακή διαχείριση
Η νέα υπηρεσία δεν θα περιορίζεται μόνο στην καταγραφή των παραβάσεων. Στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνεται η ηλεκτρονική διαχείριση των προστίμων, η παρακολούθηση των εσόδων, η κατανομή τους στους προβλεπόμενους φορείς, καθώς και η αποστολή των ληξιπρόθεσμων οφειλών στην ΑΑΔΕ για την εφαρμογή του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων. Πρακτικά, δημιουργείται μία ενιαία ψηφιακή αλυσίδα που ξεκινά από τη βεβαίωση της παράβασης και καταλήγει στην τελική είσπραξη του προστίμου.
Δημιουργείται Εθνικό Παρατηρητήριο Οδικής Ασφάλειας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η ίδρυση της Διεύθυνσης Εθνικού Παρατηρητηρίου Οδικής Ασφάλειας, η οποία θα αποτελεί τον επιστημονικό και στατιστικό βραχίονα της νέας υπηρεσίας.
Το Παρατηρητήριο θα συλλέγει στοιχεία για τροχαία ατυχήματα, επικίνδυνα σημεία του οδικού δικτύου και δείκτες οδικής ασφάλειας, θα πραγματοποιεί αναλύσεις και μελέτες, θα αξιολογεί την αποτελεσματικότητα της εθνικής στρατηγικής και θα δημοσιοποιεί στατιστικά δεδομένα, ενώ θα συνεργάζεται με πανεπιστήμια, ερευνητικά ιδρύματα και άλλους επιστημονικούς φορείς.
Ρόλος και στα ηλεκτρονικά διόδια
Ο ΟΔ.Υ.Σ.Ε.Α.Σ. αποκτά σημαντικές αρμοδιότητες και στον τομέα των διοδίων. Η απόφαση προβλέπει ότι θα αναπτύξει και θα υποστηρίζει το σύστημα ηλεκτρονικής διαχείρισης των οδικών υποδομών, θα διαχειρίζεται το Κέντρο Παρακολούθησης Διοδίων, θα συλλέγει κυκλοφοριακά δεδομένα από όλο το εθνικό οδικό δίκτυο και θα συμμετέχει στον σχεδιασμό των ενιαίων ηλεκτρονικών αναλογικών διοδίων. Παράλληλα θα παρακολουθεί τη διαλειτουργικότητα των συστημάτων και τη συμμόρφωσή τους με το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο.
Ηλεκτρονικές άδειες για βαρέα οχήματα
Στις αρμοδιότητες της υπηρεσίας εντάσσεται επίσης η δημιουργία ηλεκτρονικού συστήματος για την έκδοση αδειών διέλευσης οχημάτων άνω των 3,5 τόνων στο παράπλευρο οδικό δίκτυο, καθώς και η επιβολή των προβλεπόμενων προστίμων σε περιπτώσεις παραβάσεων. Παράλληλα θα διαχειρίζεται μητρώα αδειών, στοιχεία κυκλοφοριακών συνδέσεων και ειδικά καθεστώτα για κοινωνικά ευάλωτες ομάδες, όπως τα άτομα με αναπηρία που δικαιούνται απαλλαγές ή εκπτώσεις στα διόδια.
Έμφαση στην προστασία προσωπικών δεδομένων
Επειδή ο νέος οργανισμός θα επεξεργάζεται μεγάλο όγκο δεδομένων από κάμερες, πληροφοριακά συστήματα και ηλεκτρονικές υπηρεσίες, προβλέπεται η λειτουργία ανεξάρτητου Τμήματος Υπευθύνου Προστασίας Προσωπικών Δεδομένων (Data Protection Officer). Το τμήμα αυτό θα επιβλέπει όλες τις διαδικασίες επεξεργασίας προσωπικών δεδομένων, διασφαλίζοντας τη συμμόρφωση με τον Γενικό Κανονισμό Προστασίας Δεδομένων (GDPR).
Ένα νέο μοντέλο διαχείρισης της οδικής ασφάλειας
Η Κοινή Υπουργική Απόφαση δεν εισάγει νέες παραβάσεις ούτε μεταφέρει τις αρμοδιότητες της Τροχαίας στον ΟΔ.Υ.Σ.Ε.Α.Σ. Ωστόσο, δημιουργεί έναν νέο φορέα που θα συγκεντρώνει σχεδόν όλες τις ψηφιακές λειτουργίες που σχετίζονται με την οδική ασφάλεια: από τη διαχείριση των καμερών και των ηλεκτρονικών προστίμων μέχρι τα δεδομένα των τροχαίων ατυχημάτων, τα ηλεκτρονικά διόδια και την ανάλυση της κυκλοφορίας.
Εφόσον ολοκληρωθεί η ανάπτυξη των σχετικών πληροφοριακών συστημάτων, ο ΟΔ.Υ.Σ.Ε.Α.Σ. αναμένεται να αποτελέσει το βασικό εργαλείο του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για την εφαρμογή της ψηφιακής πολιτικής στον τομέα της οδικής ασφάλειας, με στόχο την ταχύτερη διαχείριση των παραβάσεων, τη βελτίωση της εποπτείας του οδικού δικτύου και την αξιοποίηση αξιόπιστων δεδομένων για τον σχεδιασμό των μελλοντικών πολιτικών.
