Η υπογειοποίηση της Λεωφόρου Ποσειδώνος στο ύψος του Ελληνικού αποτελεί μία από τις σημαντικές παρεμβάσεις του οδικού σχεδιασμού που συνδέεται με την ανάπτυξη του πρώην αεροδρομίου. Σύμφωνα με τον Δήμο Ελληνικού – Αργυρούπολης, το έργο αναμένεται να βελτιώσει την κυκλοφορία στην παραλιακή λεωφόρο, να περιορίσει τις καθυστερήσεις και να διευκολύνει την πρόσβαση των κατοίκων προς το παραλιακό μέτωπο του Αγίου Κοσμά.
Το κατά πόσο θα επιτευχθούν αυτοί οι στόχοι θα εξαρτηθεί, βέβαια, από τη συνολική λειτουργία του νέου οδικού δικτύου, την ολοκλήρωση των κόμβων και τον τρόπο με τον οποίο θα κατανεμηθεί η κυκλοφορία μεταξύ των υπόγειων και των επιφανειακών διαδρομών.
Έξι λωρίδες κυκλοφορίας κάτω από την Ποσειδώνος
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Δήμου Ελληνικού – Αργυρούπολης, η υπογειοποίηση θα διαθέτει συνολικά έξι λωρίδες κυκλοφορίας. Στόχος είναι να εξυπηρετούνται αποτελεσματικότερα οι οδηγοί που κινούνται κατά μήκος της παραλιακής λεωφόρου, χωρίς να χρειάζεται να διασχίζουν το επιφανειακό οδικό δίκτυο του Ελληνικού.
Η συγκεκριμένη διάταξη έχει ιδιαίτερη σημασία για όσους κινούνται μεταξύ Πειραιά και Βουλιαγμένης, καθώς η υπόγεια διαδρομή θα τους επιτρέπει να συνεχίζουν την πορεία τους χωρίς να εμπλέκονται στην τοπική κυκλοφορία, εφόσον δεν επιθυμούν να κατευθυνθούν προς την περιοχή της επένδυσης.
Παράλληλα, το επιφανειακό οδικό δίκτυο θα εξυπηρετεί τις τοπικές μετακινήσεις και την πρόσβαση προς τις επιμέρους χρήσεις του Ελληνικού, όπως η μαρίνα και η παραλία του Αγίου Κοσμά. Με βάση την περιγραφή του Δήμου, προβλέπονται λωρίδες κυκλοφορίας κάτω από την υφιστάμενη χάραξη της Ποσειδώνος, καθώς και πρόσθετες διαδρομές εκατέρωθεν, ώστε να διευκολύνονται οι μετακινήσεις μέσα στην περιοχή.
Η βασική επιδίωξη είναι να διαχωριστεί σε μεγαλύτερο βαθμό η διερχόμενη κυκλοφορία από τις τοπικές μετακινήσεις. Πρόκειται για μια προσέγγιση που μπορεί να περιορίσει τις αλληλεπιδράσεις μεταξύ οχημάτων με διαφορετικούς προορισμούς, οι οποίες συχνά προκαλούν καθυστερήσεις σε μεγάλους οδικούς άξονες.
Η πρόσβαση στο παραλιακό μέτωπο του Ελληνικού
Μία ακόμη παράμετρος αφορά την πρόσβαση από τις υφιστάμενες γειτονιές του Ελληνικού και της Αργυρούπολης προς τη θάλασσα. Σήμερα, σύμφωνα με τον Δήμο Ελληνικού – Αργυρούπολης, η πρόσβαση προς την παραλία του Αγίου Κοσμά μπορεί να απαιτεί διαδρομές μέσω της Λεωφόρου Αλίμου ή περιμετρικά από την οδό Καραμανλή, κοντά στο Γκολφ της Γλυφάδας.
Ο Δήμος εκτιμά ότι, με την ολοκλήρωση των έργων και τη λειτουργία των νέων κόμβων, η μετακίνηση προς την παραλία θα γίνεται σε λίγα λεπτά. Η αναμενόμενη βελτίωση δεν αφορά μόνο τους κατοίκους που θα εγκατασταθούν στη νέα ανάπτυξη, αλλά και όσους ζουν στις υφιστάμενες περιοχές της πόλης.
Εφόσον το νέο δίκτυο λειτουργήσει σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η καλύτερη σύνδεση των γειτονιών με το παραλιακό μέτωπο θα μπορούσε να μειώσει την ανάγκη για περιφερειακές διαδρομές και να διευκολύνει τις καθημερινές μετακινήσεις. Αυτό, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από τη λειτουργία των εισόδων και των εξόδων, τις συνδέσεις με τους γύρω δρόμους και την κυκλοφοριακή επιβάρυνση που θα δημιουργήσει η ανάπτυξη της περιοχής.
Πόσο θα μειωθούν οι χρόνοι μετακίνησης;
Στην ανακοίνωσή του, ο Δήμος Ελληνικού – Αργυρούπολης αναφέρει ότι η διαδρομή από το ύψος του υπό κατασκευή κτιρίου της Hard Rock έως τη Λεωφόρο Αλίμου μπορεί σήμερα να διαρκεί περίπου 40 λεπτά σε ώρες αιχμής.
Η συγκεκριμένη αναφορά αποτυπώνει την κυκλοφοριακή επιβάρυνση που μπορεί να αντιμετωπίζουν οι οδηγοί σε περιόδους αυξημένης κίνησης. Η λειτουργία της υπογειοποίησης εκτιμάται ότι θα συμβάλει στη μείωση των καθυστερήσεων, καθώς μέρος των οχημάτων θα μπορεί να κινείται χωρίς να επηρεάζεται από τις τοπικές προσβάσεις και τις διασταυρώσεις στην επιφάνεια.
Δεν υπάρχουν, ωστόσο, στην ανακοίνωση συγκριτικά στοιχεία κυκλοφοριακής προσομοίωσης που να επιτρέπουν την ασφαλή εκτίμηση του χρόνου που θα απαιτείται μετά την ολοκλήρωση του έργου. Συνεπώς, η αναμενόμενη αποσυμφόρηση αποτελεί τον στόχο της παρέμβασης και όχι ένα αποτέλεσμα που μπορεί ήδη να θεωρηθεί δεδομένο.
Η πραγματική εικόνα θα διαμορφωθεί από τον συνολικό αριθμό των οχημάτων, την κυκλοφορία που θα δημιουργήσει η νέα ανάπτυξη του Ελληνικού, τη σύνδεση με τις γειτονικές λεωφόρους και την αποτελεσματικότητα των κόμβων. Ειδικά σε ώρες αιχμής, η αύξηση της χωρητικότητας ενός δρόμου δεν εγγυάται από μόνη της ότι δεν θα δημιουργούνται νέες ουρές σε γειτονικά σημεία.
Το οδικό δίκτυο και οι υπόλοιπες παρεμβάσεις στη Νότια Αθήνα
Η υπογειοποίηση της Ποσειδώνος εντάσσεται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο κυκλοφοριακών αναγκών στη Νότια Αθήνα. Η επιβάρυνση δεν περιορίζεται σε έναν μόνο οδικό άξονα, καθώς οι μετακινήσεις συνδέονται με τη Λεωφόρο Βουλιαγμένης, τη Λεωφόρο Αλίμου και τις υπόλοιπες βασικές αρτηρίες της περιοχής.
Ο Δήμος Ελληνικού – Αργυρούπολης υποστηρίζει ότι απαιτούνται πρόσθετες παρεμβάσεις, όπως η υπογειοποίηση της Λεωφόρου Κατεχάκη, την οποία διεκδικούν πέντε δήμοι, καθώς και η εξέταση άλλων έργων στο οδικό δίκτυο και η επέκταση του Μετρό προς τη Γλυφάδα.
Η συγκεκριμένη προσέγγιση αναδεικνύει ένα βασικό ζήτημα του συγκοινωνιακού σχεδιασμού: η βελτίωση της κυκλοφορίας σε έναν άξονα μπορεί να αποδειχθεί περιορισμένη, εάν τα γειτονικά τμήματα του δικτύου δεν μπορούν να διαχειριστούν αποτελεσματικά τον αυξημένο όγκο οχημάτων. Για τον λόγο αυτό, η αξιολόγηση της υπογειοποίησης θα πρέπει να γίνεται σε συνδυασμό με τις υπόλοιπες οδικές και συγκοινωνιακές υποδομές.
Η θέση των Δήμων Γλυφάδας και Αλίμου
Η συζήτηση για το έργο επανήλθε στο προσκήνιο μετά τις ανακοινώσεις των δημάρχων Γλυφάδας και Αλίμου, οι οποίοι εξέφρασαν αντιρρήσεις σχετικά με το καθεστώς διαχείρισης και συντήρησης της υπογειοποίησης. Στο επίκεντρο της θέσης τους βρίσκεται το ζήτημα του ποιος θα αναλάβει τη συντήρηση του δρόμου μετά την παράδοσή του και ποια θα είναι η ευθύνη του κράτους και του ιδιώτη που υλοποιεί την επένδυση.
Από την πλευρά του, ο Δήμος Ελληνικού – Αργυρούπολης υποστηρίζει ότι το νέο οδικό δίκτυο πρέπει να παραμείνει δημόσιο και ελεύθερο για τους οδηγούς, χωρίς την επιβολή διοδίων. Παράλληλα, θεωρεί ότι η υπογειοποίηση αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την καλύτερη σύνδεση της πόλης με το παραλιακό μέτωπο και την ομαλότερη διεξαγωγή της κυκλοφορίας.
Το ζήτημα της συντήρησης και της διαχείρισης αποτελεί, επομένως, ξεχωριστή παράμετρο από την ίδια την κυκλοφοριακή λειτουργία του έργου. Η αξιολόγηση των δύο πλευρών προϋποθέτει σαφή εικόνα των συμβατικών υποχρεώσεων, του ιδιοκτησιακού και διαχειριστικού καθεστώτος και των ευθυνών που θα ισχύουν μετά την ολοκλήρωση της υπογειοποίησης.
