Η οδική ασφάλεια είναι αποδεδειγμένα πλέον ένας από τους κοινωνικούς τομείς στους οποίους η κυβέρνηση δίνει ιδιαίτερη αξία, εμπράκτως και μπορεί να υπαρηφανεύεται πως έχει σημειώσει βήματα προόδου. Σε πρόσφαη ομιλία του σε εκδήλωση για την οδική ασφάλεια ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης προέβη σε μια ξεχωριστή ανακοίνωση για το μέλλον, που αφορά την εκπαίδευση και την επαφή με τις νεότερες γενιές. Ανακοίνωσε τον ερχομό των κινητών πάρκων κυκλοφοριακής αγωγής.
Τα παραδοσιακά πάρκα κυκλοφοριακής αγωγής αποτέλεσαν για χρόνια το βασικό εργαλείο εξοικείωσης των παιδιών με τους κανόνες του δρόμου. Όμως, η ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία και πρόσβαση έχει οδηγήσει αρκετές χώρες σε μια νέα προσέγγιση.
Σε αντίθεση με τις μόνιμες εγκαταστάσεις, τα κινητά πάρκα είναι πλήρως μεταφερόμενα. Στήνονται προσωρινά σε σχολικές αυλές, πλατείες ή αθλητικούς χώρους και δημιουργούν ένα μικρό, ασφαλές "οδικό περιβάλλον", με σήματα, διαβάσεις, φανάρια και διασταυρώσεις. Εκεί, τα παιδιά μπορούν να κινηθούν με ποδήλατα ή μικρά οχήματα και να μάθουν βιωματικά πώς λειτουργεί η κυκλοφορία.
Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει τον δρόμο
Πρόκεται για μια ιδέα που ήδη εφαρμόζεται εκτενώς στο εξωτερικό. Στη Γερμανία, οργανισμοί όπως η ADAC μεταφέρουν κινητές εγκαταστάσεις σε σχολεία, δίνοντας έμφαση στην εκπαίδευση των παιδιών με ποδήλατο. Αντίστοιχα, στην Ολλανδία, όπου η ποδηλατική κουλτούρα είναι βαθιά ριζωμένη, τα παιδιά μαθαίνουν από νωρίς να συνυπάρχουν με αυτοκίνητα και πεζούς μέσα από τέτοιες δράσεις.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, προγράμματα όπως το Bikeability αξιοποιούν προσωρινά στημένα πάρκα σε σχολικούς χώρους, ενώ σε χώρες όπως η Γαλλία και η Ιταλία, δήμοι και τοπικές αρχές εντάσσουν τα κινητά πάρκα σε εκδηλώσεις και καμπάνιες οδικής ασφάλειας.
Η ιδέα έχει επεκταθεί και εκτός Ευρώπης. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, τα λεγόμενα "Bike Rodeos" λειτουργούν με παρόμοια φιλοσοφία, ενώ δράσεις έχουν αναπτυχθεί και σε χώρες όπως η Καναδάς και η Αυστραλία.
Γιατί τα κινητά πάρκα κερδίζουν έδαφος
Η επιτυχία τους δεν είναι τυχαία. Αντιθέτως, βασίζεται σε τρία πολύ συγκεκριμένα πλεονεκτήματα. Πρώτον, η ευελιξία. Ένα κινητό πάρκο μπορεί να μεταφερθεί από σχολείο σε σχολείο, καλύπτοντας μεγάλο αριθμό παιδιών χωρίς την ανάγκη μόνιμων υποδομών.
Δεύτερον, το χαμηλότερο κόστος. Σε σχέση με την κατασκευή ενός σταθερού πάρκου, η επένδυση είναι σαφώς μικρότερη, κάτι που το καθιστά πιο προσιτό για δήμους και οργανισμούς.
Τρίτον και ίσως σημαντικότερο η βιωματική εκπαίδευση. Τα παιδιά δεν μαθαίνουν απλώς θεωρία, αλλά εξασκούνται σε πραγματικές συνθήκες, έστω και προσομοιωμένες. Αυτό αυξάνει θεαματικά την κατανόηση και τη μνήμη των κανόνων.
Και στην Ελλάδα;
Η Ελλάδα διαθέτει αρκετά μόνιμα πάρκα κυκλοφοριακής αγωγής, όμως η εικόνα τους συχνά δεν είναι η ιδανική. Πολλά παραμένουν ανενεργά ή υπολειτουργούν, κυρίως λόγω έλλειψης συντήρησης ή προσωπικού.
Σε αυτό το πλαίσιο, τα κινητά πάρκα θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια ρεαλιστική και άμεσα εφαρμόσιμη λύση. Με σχετικά μικρό κόστος, θα μπορούσαν να ενταχθούν σε σχολικά προγράμματα, δημοτικές δράσεις, καμπάνιες οδικής ασφάλειας και να καλύψουν το κενό που αφήνουν οι σταθερές εγκαταστάσεις.
