Η συζήτηση για το μέλλον του αυτοκινήτου στην Ευρώπη δεν λέει να κοπάσει και, όπως φαίνεται, μπαίνει σε μια νέα φάση έντασης. Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι θα απευθύνει επίσημη επιστολή προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητώντας ένα πιο "ανοιχτό" πλαίσιο για την τεχνολογία των αυτοκινήτων μετά το 2035. Ειδικά, ζητά να επιτραπούν ακόμη και μετά την καθορισμένη ημερομηνία οχήματα μηδενικών εκπομπών που διαθέτουν ταυτόχρονα ηλεκτρικό σύστημα και κινητήρα εσωτερικής καύσης, δηλαδή υβριδικά με εκτεταμένη αυτονομία.
Όπως τόνισε σε συνέντευξη Τύπου της 28ης Νοεμβρίου, όπου συζητήθηκαν τα αποτελέσματα της συνάντησης των κυβερνητικών εταίρων: "Το ζήτημα είναι να βρούμε τη σωστή ισορροπία ανάμεσα στην ανταγωνιστικότητα και στις απαιτήσεις της κλιματικής προστασίας". Ο Μερτς ξεκαθάρισε πως θα ζητήσει από την Επιτροπή να συνεχίσει να επιτρέπει "εξαιρετικά αποδοτικούς κινητήρες εσωτερικής καύσης" ακόμη και μετά το 2035.
Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν είναι. Στις 10 Δεκεμβρίου η Κομισιόν θα παρουσιάσει ένα νέο πακέτο μέτρων για την ευρωπαϊκή αυτοκινητοβιομηχανία, η οποία βρίσκεται σε πρωτοφανή πίεση. Από τη μία η άνιση διείσδυση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων στις ευρωπαϊκές αγορές, από την άλλη οι αμερικανικοί δασμοί και η ολοένα πιο επιθετική κινεζική παρουσία, διαμορφώνουν ένα περιβάλλον γεμάτο αβεβαιότητες.
Το πακέτο της Επιτροπής θα περιλαμβάνει και την επανεξέταση του χάρτη πορείας για τις εκπομπές το 2030 και το 2035. Οι κατασκευαστές έχουν ήδη κερδίσει μία μικρή "ανάσα" για τους στόχους του 2025, μετά την απόφαση της Ε.Ε. να επιτρέψει τον μέσο όρο των εκπομπών για την περίοδο 2025-2027.
Ωστόσο, η πρόταση Μερτς δεν βρίσκει συμμάχους στους άλλους μεγάλους παίκτες της ευρωπαϊκής σκηνής. Γαλλία και Ισπανία επιμένουν ότι η Ένωση πρέπει να μείνει πιστή στο πλήρες μπλοκ των αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης από το 2035. Σχετικό έγγραφο που παρουσιάστηκε τον Οκτώβριο στο Λουξεμβούργο αναφέρει ξεκάθαρα πως η αναθεώρηση των στόχων "δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να αμφισβητήσει τον στόχο μηδενικών εκπομπών στην εξάτμιση για το 2035".
Παρόλα αυτά, Γαλλία και Ισπανία αφήνουν ένα μικρό περιθώριο για ευελιξίες υπέρ των ευρωπαίων κατασκευαστών, όπως ειδικό καθεστώς "supercredits” με βάση τον ευρωπαϊκό βαθμό παραγωγής — μια έμμεση βοήθεια για τις εταιρείες που επενδύουν στην τοπική παραγωγή.
Στο μπλοκ των Γάλλων εντάσσονται ακόμη χώρες όπως η Αυστρία, η Ολλανδία, η Πορτογαλία και το Βέλγιο.
Από την άλλη πλευρά, η Ιταλία έχει ήδη σηκώσει το λάβαρο της αντίστασης. Η Τζόρτζια Μελόνι είχε αποκαλέσει τον στόχο του 2035 "αυτοκαταστροφικό" για την ευρωπαϊκή βιομηχανία, σημειώνοντας ότι "η οικολογική μετάβαση δεν μπορεί να ισοδυναμεί με αποδόμηση ολόκληρων κλάδων". Στο πλευρό της Ιταλίας και της Γερμανίας, με αυτή την άποψη συντάσσονται οι Πολωνία, Ουγγαρία, Τσεχία και Σλοβακία.
Σε ποια πλευρά είναι η Ελλάδα;
Η θέση της Ελλάδας είναι αντίστοιχη με εκείνη της Γαλλίας και της Ισπανίας. Στηρίζει δηλαδή την ηλεκτροκίνηση και μάλιστα υπάρχουν περιπτώσεις που πρωτοστατεί όπως για παράδειγμα η Αστυπάλαια, έχει αποχωρήσει ωστόσο από τις ακραίες επιλογές των υψηλών επιδοτήσεων.
Παράλληλα η ελληνική πλευρά αναγνωρίζει τις δυσκολίες και τις ιδιατερότητας της πλήρους μετάβασης, αφήνωντας ανοιχτά διάφορα ενδεχόμενα ώστε να μπορέσει να διατηρήσει οποιαδήποτε δυναμική δημιουργείται σε επίπεδο αγορά και προοπτικές που υπάρχουν.
Και οι αυτοκινητοβιομηχανίες;
Στο ενδιάμεσο, οι αυτοκινητοβιομηχανίες πιέζουν έντονα. Ο CEO της Mercedes-Benz και πρόεδρος της ACEA, Όλα Κάλλενιους, βρίσκεται ανάμεσα σε εκείνους που μιλούν δυνατά για πιο ευέλικτους στόχους. Η ACEA και αρκετά κράτη-μέλη θεωρούν ότι η μετάβαση σε απόλυτη ηλεκτροκίνηση πιθανότατα χρειάζεται έναν πιο ρεαλιστικό χρονικό ορίζοντα.
Το επόμενο διάστημα η αντιπαράθεση αναμένεται να κλιμακωθεί. Κάθε χώρα προσπαθεί να προστατεύσει τον δικό της βιομηχανικό ιστό, τη δική της εργατική βάση και τις δικές της εταιρείες — κι έτσι η Ευρώπη εμφανίζεται για ακόμη μία φορά πολυφωνική σε ένα θέμα που απαιτεί ενιαία στρατηγική.
Το αποτέλεσμα της αναθεώρησης θα δείξει αν η Ε.Ε. θα παραμείνει αμετακίνητη ή αν θα ανοίξει μια ρωγμή στο απόλυτο μπλοκ του 2035. Και μέσα σε αυτή τη ρωγμή, χώρες όπως η Γερμανία βλέπουν ίσως μια τελευταία ευκαιρία για να κρατήσουν ζωντανό τον παραδοσιακό κινητήρα στην εποχή της ηλεκτροκίνησης.