Η τεχνική σχολή του Αϊντχόβεν έχει χτίσει εδώ και χρόνια μια φήμη μικρού εργαστηρίου θαυμάτων στον κόσμο της ηλεκτροκίνησης. Οι φοιτητικές ομάδες της TU/ecomotive, συχνά δημιουργούν μικρά μανιφέστα για το μέλλον της αυτοκίνησης.
Το νέο τους δημιούργημα, το Aria, συνεχίζει ακριβώς αυτή την παράδοση. Ένα μικρό, απολύτως αστικό ηλεκτρικό αυτοκίνητο, σχεδιασμένο έτσι ώστε ο ίδιος ο χρήστης να μπορεί να το επισκευάζει σε πολλές περιπτώσεις, χωρίς να περιμένει συνεργεία, εγκρίσεις και εξουσιοδοτήσεις.
Η φιλοσοφία του Aria βασίζεται στη λογική των "μονάδων": αποσπώμενα τμήματα, στάνταρ εξαρτήματα και απόλυτη διαφάνεια στη λειτουργία του οχήματος. Το αμάξωμα αποτελείται από πάνελ που ξεκουμπώνουν, αποκαλύπτοντας επιμέρους μηχανικά και ηλεκτρονικά σημεία. Η μπαταρία –13 kWh συνολικά– δεν είναι ένα "μονομπλόκ" εγκλωβισμένο στο πάτωμα όπως στα περισσότερα σύγχρονα EV, αλλά έξι ανεξάρτητες μονάδες των 12 κιλών, που μπορείς να τις αφαιρέσεις και να τις αντικαταστήσεις με το χέρι.
Οι φοιτητές έχουν προσθέσει ακόμα και ενσωματωμένη εργαλειοθήκη, μαζί με αναλυτικές οδηγίες και ένα app που διαβάζει την κατάσταση του οχήματος. Η λογική είναι απλή: όταν κάτι χαλάσει, αλλάζεις μόνο αυτό. Τίποτα δεν απαιτεί ειδικά εργαλεία ή πρόσβαση σε πληροφορίες που παραδοσιακά κλειδώνει ο κατασκευαστής.
Η ομάδα πίσω από το Aria εξηγεί πως το project γεννήθηκε ως αντίδραση σε μια ανησυχητική τάση: τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα γίνονται δυσκολότερα στην επισκευή, με μπαταρίες ενσωματωμένες στη δομή, μη τυποποιημένα εξαρτήματα και περιορισμένη πρόσβαση για ανεξάρτητα συνεργεία. Όλα αυτά, σημειώνουν, δημιουργούν ένα παράδοξο. Η ηλεκτροκίνηση προβάλλεται ως περιβαλλοντικά υπεύθυνη επιλογή, όμως η ίδια η δυσκολία στην επισκευή οδηγεί πιο γρήγορα σε απόσυρση οχημάτων και αύξηση αποβλήτων.
Ο επικεφαλής της ομάδας, Taco Olme, βλέπει το Aria ως μια έμμεση πίεση προς τις Βρυξέλλες. Η ευρωπαϊκή νομοθεσία του 2024 για το "δικαίωμα στην επισκευή" κάλυψε κυρίως συσκευές και ηλεκτρονικά, αλλά άφησε τα αυτοκίνητα εκτός ουσιαστικών ρυθμίσεων. "Αν εμείς το καταφέραμε μέσα σε έναν χρόνο, τότε υπάρχει περιθώριο και για τη βιομηχανία", υπογραμμίζει, υπονοώντας ότι το ζήτημα είναι περισσότερο θέμα επιλογής παρά τεχνικής αδυναμίας.
Το Aria δεν προορίζεται για γραμμές παραγωγής – τουλάχιστον όχι ακόμη. Αλλά λειτουργεί σαν μια μικρή υπενθύμιση ότι η αυτοκίνηση δεν χρειάζεται να πηγαίνει μόνο προς την κατεύθυνση της πολυπλοκότητας. Μερικές φορές, η πραγματική καινοτομία είναι να κάνεις τα πράγματα πιο απλά. Και σε έναν κόσμο όπου κάθε νέο αυτοκίνητο μοιάζει με ένα μικρό διαστημόπλοιο γεμάτο κλειδωμένο λογισμικό, αυτή η απλότητα ακούγεται σχεδόν επαναστατική.